بخشنامه سازمان امور مالیاتی درباره نحوه حسابرسی اظهارنامههای مالیات بر ارزشافزوده و اعتبار مالیاتی مؤدیان

فهرست
وکلاپرس- سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامهای جدید، با هدف رعایت دقیق قوانین و مقررات، جلوگیری از بروز اختلافات مالیاتی، کاهش ارجاع پروندهها به هیأتهای حل اختلاف و تسریع در فرآیند رسیدگی ضوابط حسابرسی اظهارنامههای مالیات بر ارزشافزوده و نحوه بررسی اقلام فروش، خرید و اعتبار مالیاتی مؤدیان را تبیین کرد.
به گزارش وکلاپرس، بر اساس این بخشنامه، مأموران مالیاتی در فرآیند حسابرسی اظهارنامهها و خلاصه عملکرد مالیات بر ارزشافزوده مکلف به رعایت ضوابط مشخصی در بررسی اطلاعات فروش و خرید، تعدیلات و اعتبار مالیاتی مؤدیان شدهاند.
در این چارچوب، بر اعتبار اطلاعات ثبتشده در صورتحسابهای الکترونیکی سامانه مؤدیان تأکید شده و اعمال تغییر در مبالغ فروش، رد تخفیفات یا افزایش مأخذ مشمول مالیات، جز در موارد مقرر قانونی و با رعایت ضوابط مربوط، مجاز نخواهد بود.
همچنین بخشنامه بر ضرورت بررسی مستندات معاملات، جلوگیری از محاسبه مضاعف خرید و فروشهای ثبتشده در سامانههای مختلف، نحوه اعمال آثار مالیاتی صورتحسابهای اصلاحی و ابطالی و ضوابط پذیرش یا رد اعتبار مالیاتی خریدها تأکید دارد.
بر اساس این دستورالعمل، صرف مشاهده وضعیت فعلی صورتحساب بهعنوان «ابطالشده» یا وجود اطلاعات یک معامله در چند سامانه، بهتنهایی نمیتواند مبنای رد اعتبار مالیاتی یا محاسبه مجدد مالیات مؤدی قرار گیرد و رسیدگی باید با رعایت مقررات و بررسی اسناد و مدارک مربوط انجام شود.
بیشتر بخوانید:
- ابطال بخشنامه سازمان امور مالیاتی درباره مسئولیت تضامنی مدیران شرکتها در پرداخت بدهی مالیاتی
- عدم اعمال سقف معافیت مالیاتی بودجه سنواتی بر معافیت واردات طلا، پلاتین و نقره خام
متن بخشنامه به شرح زیر است:
بسمه تعالی
ادارات کل امور مالیاتی
با سلام
حسب بررسیهای به عمل آمده، در برخی موارد مأموران مالیاتی در فرآیند حسابرسی پروندههای مالیات برارزشافزوده به ویژه در خصوص مؤدیان مشمول حکم تبصره ماده (۱۴) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰، مفاد مواد (۴) و (۵) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان ماده (۲۴) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۳/۵۳ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۸ و بند (د) بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۲۷ مورخ ۱۴۰۵/۳/۲۵ را به نحوه مقتضی ملحوظ نظر قرار نمیدهند. استمرار این رویه، موجب ارجاع پروندههای مالیاتی به هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، اطاله دادرسی و تطویل فرآیند قطعیت و متعاقباً تحمیل افزایش هزینههای مضاعف در فرآیند وصول مالیات و همچنین ایجاد نارضایتی در میان مؤدیان مالیاتی میگردد. لذا با عنایت به موارد مطروحه و با تأکید بر ضرورت رعایت دقیق قوانین و مقررات موضوعه و بخشنامههای صادره، اهم مواردی که ادارات امور مالیاتی در زمان رسیدگی و حسابرسی پروندههای مالیاتی و بررسی اقلام مندرج در اظهارنامه/ خلاصه عملکرد مؤدیان میبایست مورد بررسی و مدنظر قرار دهند به شرح ذیل میباشد:
۱- حسابرسی اقلام جدول (الف)- اطلاعات فروش خالص کالاها و خدمات (اظهارنامه / خلاصه عملکرد)
۱-۱- با توجه به حکم ماده (۴) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، جز در موارد اثبات خلاف واقع، اصل بر صحت اطلاعات مندرج در صورتحسابهای الکترونیکی ثبتشده در سامانه مؤدیان است. همچنین مطابق ماده (۵) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰، مأخذ محاسبه مالیات و عوارض فروش کالاها و خدمات، در مورد مؤدیان عضو سامانه مؤدیان، ارزش فروش مندرج در صورتحساب الکترونیکی است که توسط آنان در سامانه مزبور ثبتشده است. بنابراین به استثنای شرایط و سازوکار مقرر در ماده (۹) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، رد تخفیفات مندرج در صورتحساب الکترونیکی و یا افزایش مأخذ مشمول مالیات و عوارض فروش از طریق اعمال ارزش منصفانه مجاز نمیباشد.
۱-۲- درایههای «مجموع تعدیلات فروش» صرفاً به مبالغ ناشی از برگشت از فروش کالا، تخفیفات نقدی فروش، تغییر نرخ مالیات و عوارض ارزشافزوده برخی کالاها به موجب مصوبات مراجع قانونی، صورتحسابهای اصلاحی و سایر موارد مؤثر بر تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض فروش دورههای مالیاتی قبل، بابت معاملات خارج از سامانه مؤدیان اختصاص دارد. تعدیلات مربوط به معاملات مستند به صورتحسابهای الکترونیکی صادر شده پیش از تاریخ ۱۴۰۲/۱۰/۰۱ از حکم مذکور مستثنی است.
در فرآیند رسیدگی به اظهارنامه / خلاصه عملکرد مربوط به دورههای مالیاتی تابستان ۱۴۰۴ و بعد از آن، میبایست تمامی اطلاعات و واکنشهای ثبتشده طرف مقابل نسبت به مبالغ درجشده در بخش «جزئیات اطلاعات معاملات مربوط به تعدیلات کاهش فروش» بررسی و صرفاً آثار مالیاتی اطلاعات مستند به اسناد و مدارک مثبته و منطبق با واقعیت در محاسبات منظور شود.
بنابراین جز در مورد استثنای یادشده، کاهش مالیات و عوارض فروش مربوط به صورتحسابهای الکترونیکی فروش ثبتشده در سامانه مؤدیان از طریق ردیفهای تعدیلات، به ویژه ردیف «تعدیلات کاهشی فروش» فاقد موضوعیت است.
۱-۳- اطلاعات ثبتشده برای مؤدی به عنوان طرف دوم معامله در سامانه «واکنش به اطلاعات (واکنش ذینفع)، بررسی و چنانچه مؤدی اطلاعات مذکور را پذیرفته باشد، لیکن فروشهای مربوط را در بخش «فروشهای خارج از سامانه مؤدیان» درج ننموده باشد، مالیات و عوارض و جرائم متعلق مطابق قوانین و مقررات مطالبه شود.
در صورت رد اطلاعات یا در مواردی که مؤدیان نسبت به اطلاعیههای مربوطه هیچ واکنشی نشان ندادهاند، ادارات امور مالیاتی میبایست ضمن بررسی اسناد و مدارک طرفین، برابر قوانین و مقررات اقدام نمایند. مفاد این بند در خصوص اطلاعات ثبتشده برای مؤدی در بخشهای «تعدیلات افزایش فروش» و تعدیلات کاهش خرید نیز جاری است.
۱-۴- در حسابرسی فروشهایی که از سامانه مؤدیان بارگذاری شدهاند، تناسب و انطباق میان شرح کالا یا خدمت درجشده در صورتحساب فروش و عنوان و شرح مربوط به شناسه کالا و خدمت عرضه و ارائه شده بررسی و در صورت مشاهده هرگونه مغایرت، با بررسی اسناد و مدارک، ماهیت واقعی کالا یا خدمت فروش رفته احراز و چنانچه استفاده از شناسه نامرتبط موجب اعمال نرخ نادرست، استفاده غیرموجه از معافیت یا کاهش مالیات و عوارض فروش شده باشد، مابهالتفاوت مالیات و عوارض متعلق و جرائم مربوط، مطابق قوانین و مقررات مطالبه شود. برای مثال چنانچه فروش بلیط هواپیما با استفاده از شناسه اختصاصی یا عمومی مربوط به بلیط اتوبوس یا قطار ثبتشده باشد، مأخذ نرخ و سایر آثار مالیاتی معامله باید براساس ماهیت واقعی خدمت ارائهشده، یعنی فروش بلیط هواپیما تعیین شود.
۱-۵- آثار مالیاتی افزایش / کاهش فروش و مالیات و عوارض فروش ناشی از تغییرات صورتحسابهای الکترونیکی که از طریق صدور صورتحسابهای ارجاعی (صورتحساب اصلاحی یا ابطالی) در سامانه مؤدیان ثبت میشود، به صورت سیستمی در دوره ثبت تغییرات محاسبه و در ردیفهای (۴) و (۵) جدول (د) اظهارنامه / خلاصه عملکرد درج میشود. در این صورت وضعیت نمایش داده شده برای هر صورتحساب در کارپوشه مؤدی یا در فایلهای خروجی سامانه از جمله فایلهای Excel یا CSV منطبق با وضعیت فعلی (آخرین وضعیت) صورتحساب الکترونیکی در زمان مشاهده یا دریافت اطلاعات است و لزوماً با وضعیت همان صورتحساب در پایان دوره مالیاتی مورد رسیدگی یکسان نیست.
بنابراین آثار مالیات برارزشافزوده صورتحساب ارجاعی در اظهارنامه / خلاصه عملکرد دوره مالیاتی که صورتحساب ارجاعی حسب مقررات و اطلاعات سامانه در اظهارنامه / خلاصه عملکرد آن دوره صادر شده است، اعمال میشود. نظر به اینکه آثار مالیاتی تغییر وضعیت صورتحساب توسط سامانه مؤدیان در ردیفهای مربوط اظهارنامه / خلاصه عملکرد به صورت سیستمی محاسبه شود، لذا رسیدگی مجدد موضوعیت نخواهد داشت.
مثال: در صورتی که صورتحساب اصلی فروش در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ صادر و در تاریخ ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ صورتحساب ابطالی برای آن صادر شده است، آثار مالیاتی ابطال صورتحساب وفق صورتحساب ارجاعی، در دوره مالیاتی بهار ۱۴۰۵ توسط سامانه اعمال میشود، لذا نمایش فعلی صورتحساب اصلی به عنوان «ابطالشده» نباید موجب تعدیل مالیات و عوارض فروش و عدمپذیرش اعتبار مالیاتی خریدار در خصوص دوره مالیاتی زمستان ۱۴۰۴ شود. مگر اینکه مؤدی وفق مقررات مربوط به تعویق اثر مالیاتی صورتحساب الکترونیکی باطلشده در خارج از موعد قانونی اقدام نموده باشد.
۱-۶- در مواردی که مؤدیان به دلیل عدم آگاهی از مفاد ماده (۷) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و تبصره (۳) ماده (۵) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان (الحاقی به موجب ماده (۶) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان)، نسبت به صدور صورتحساب در سامانه مؤدیان و سایر سامانهها از قبیل سامانه جامع تجارت و سامانه ثبت الکترونیکی معاملات نفتی (ثامن) اقدام و متعاقب آن فهرست همان معاملات را از طریق سامانه فهرست معاملات موضوع ماده (۱۶۹) قانون مالیاتهای مستقیم ارسال و یا مجدداً از این بابت در سامانه مؤدیان صورتحساب الکترونیکی صادر نموده باشند، ادارات امور مالیاتی مکلفاند با بررسی و تطبیق اطلاعات موجود در سامانههای مختلف و اسناد و مدارک مربوط از جمله مشخصات طرفین معامله، موضوع معامله، تاریخ وقوع رویداد مالی، مبلغ معامله، مالیات و عوارض ارزشافزوده متعلق و سایر اقلام، واقعیت معامله را احراز و از احتساب فروش مضاعف برای مؤدی بابت یک معامله واحد اجتناب نمایند.
۲- حسابرسی اقلام جدول (ب)- اطلاعات خرید خالص کالاها و خدمات (اظهارنامه / جدول خلاصه عملکرد)
۲-۱- خریدهای بارگذاری شده از سامانه مؤدیان
۲-۱-۱- صحت صورتحساب الکترونیکی صادره توسط فروشنده که به کارپوشه اختصاصی خریدار در سامانه مؤدیان منتقل شده و همچنین منظور شدن آن به عنوان اعتبار مالیاتی برای خریدار با رعایت سایر مقررات موضوعه از جمله مفاد تبصرههای ماده (۸) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰، در صورتی که فاقد برچسب عبور از حد مجاز موضوع ماده (۶) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان باشد، از حقوق مکتسبه خریداران محسوب گردیده و عدم پذیرش آن در فرآیند حسابرسی و دادرسی مالیاتی فاقد موضوعیت میباشد.
۲-۱-۲- چنانچه در اجرای فرآیند حسابرسی، اسناد و مدارکی دال بر غیرواقعی بودن معامله مستند به صورتحساب الکترونیکی به دست آید، مراتب میبایست فوراً به مرکز بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی اطلاع داده شود تا مرکز یادشده مطابق مقررات از جمله آییننامه موضوع تبصره ماده (۲۴) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ اقدامات لازم را در امر غیرفعال کردن کارپوشه اختصاصی فروشنده در سامانه مؤدیان انجام دهد.
۲-۱-۳- چنانچه صادرکنندگان صورتحسابهای الکترونیکی مبنای پذیرش اعتبار مالیاتی، در فهرست سیاه دستورالعمل اجرایی شناسایی و پیشگیری از تشکیل و فعالیت شرکتهای صوری موضوع مصوبه شماره ۶۶۴۰۲/۶۲۸۴۱ مورخ ۱۴۰۳/۰۴/۲۴ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی قرار گیرند یا براساس احکام مراجع قضایی، مشخص شود صورتحسابهای الکترونیکی مبنای اعطای اعتبار مالیاتی غیرواقعی بودهاند، مطابق فراز آخر ماده (۴) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، نسبت به حذف اثرات مالیاتی (اعتبارات پذیرفتهشده) وفق صورتحسابهای مذکور از سامانه مؤدیان، اقدام و علاوه بر اعتبار مالیاتی اعمالشده غیرواقعی، نسبت به مطالبه جرائم متعلقه از جمله جرائم موضوع بند (ب) ماده (۳۶) و ماده (۳۷) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ نیز اقدام نمایند.
۲-۱-۴- باتوجه به مفاد بند (۶-۱)، صرف وجود اطلاعات یک خرید در چند سامانه مختلف از جمله صورتحساب الکترونیکی ثبتشده در سامانه مؤدیان یا اسناد و صورتحسابهای غیرالکترونیکی (کاغذی) ارائه شده توسط مؤدی (پذیرش اعتبار مالیاتی صورتحساب غیرالکترونیکی (کاغذی) پیش از تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۰۱ مدنظر قرار گیرد)، موجبی برای پذیرش اعتبار مالیاتی مضاعف برای خریدار نمیباشد. ادارات امور مالیاتی مکلفاند ضمن بررسی اطلاعات مزبور از جمله مشخصات فروشنده و خریدار، موضوع معامله، تاریخ وقوع رویداد مالی، مبلغ معامله، مبلغ مالیات و عوارض ارزشافزوده متعلق و سایر اقلام، واقعیت معامله را احراز و از احتساب خرید مضاعف برای مؤدی بابت یک معامله واحد اجتناب نمایند.
۲-۱-۵- کاهش یا افزایش اعتبار ناشی از صورتحساب ارجاعی در دوره مالیاتی ثبت آن، به صورت سیستمی محاسبه و در ردیفهای (۲) و (۳) جدول (ج) اظهارنامه / خلاصه عملکرد درج میشود، بنابراین محاسبه آثار صورتحسابهای ارجاعی بر اعتبار مالیاتی، نیازی به محاسبه مجدد یا تعدیل دستی ندارد. عدم پذیرش اعتبار مالیات برارزشافزوده توسط ادارات امور مالیاتی صرفاً به دلیل مشاهده وضعیت فعلی صورتحساب به عنوان «ابطالشده» فاقد موضوعیت است.
۲-۲- خریدهای خارج از سامانه مؤدیان
۲-۲-۱- پذیرش مالیات و عوارض خریدهای خارج از سامانه مؤدیان بابت دورههای مالیاتی قبل از زمستان ۱۴۰۴ مشروط به ارائه صورتحساب غیرالکترونیکی (کاغذی) دارای مشخصات خریدار و رعایت مفاد آییننامه اجرایی موضوع ماده (۹۵) قانون مالیاتهای مستقیم، بررسی صحت محاسبات کلیه اقلام اطلاعاتی به ویژه مالیات و عوارض متعلق، اصالت مدارک از لحاظ واقعی بودن (صورتحساب صوری، جعلی و …. مربوط به شرکتهای کاغذی و فاقد اعتبار نباشد)، مربوط بودن به مؤدی و دوره مالیاتی امکانپذیر میباشد.
۲-۲-۲- چنانچه در فرآیند حسابرسی به دلایلی از قبیل بیشاظهاری خرید مشخص شود که مبالغ درجشده در درایه خرید خارج از سامانه مؤدیان میبایست تعدیل شود، تعدیلات حسابرسی لازم در ستون خارج از سامانه مؤدیان قابل اعمال است.
۲-۲-۳- در فرآیند رسیدگی به اظهارنامه مربوط به دورههای مالیاتی تابستان و پاییز ۱۴۰۴، واکنشهای ثبتشده طرف مقابل نسبت به مقادیر درجشده در بخش «جزئیات اطلاعات معاملات خارج از سامانه مؤدیان» بررسی و صرفاً اعتبار مالیاتی مستند به اسناد و مدارک مثبته و منطبق با واقعیت در محاسبات مالیاتی منظور شود.
۲-۲-۴- درایههای «مجموع تعدیلات خرید» صرفاً به مبالغ ناشی از برگشت از خرید کالا، تخفیفات نقدی خرید، تغییر نرخ مالیات و عوارض ارزشافزوده برخی کالاها به موجب مصوبات مراجع قانونی، صورتحسابهای اصلاحی و سایر موارد مؤثر بر مبلغ مالیات و عوارض خرید بابت معاملات خارج از سامانه مؤدیان مربوط به دورههای مالیاتی که وفق مفاد ماده (۳) قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و بند (غ) تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور) مالیات و عوارض مربوط به صورتحسابهای کاغذی به عنوان اعتبار مالیاتی پذیرفته میشود، اختصاص دارد. تعدیلات مربوط به معاملات مستند به صورتحسابهای الکترونیکی صادر شده پیش از تاریخ ۱۴۰۲/۱۰/۰۱ از حکم مذکور مستثنی است.
در فرآیند رسیدگی به اظهارنامه / خلاصه عملکرد مربوط به دورههای مالیاتی تابستان ۱۴۰۴ و بعد از آن، میبایست تمامی اطلاعات و واکنشهای ثبتشده طرف مقابل نسبت به مبالغ درجشده در بخش «جزئیات اطلاعات معاملات مربوط به تعدیلات کاهش خرید» بررسی و صرفاً آثار مالیاتی اطلاعات مستند به اسناد و مدارک مثبته و منطبق با واقعیت در محاسبات منظور شود.
بنابراین درج هرگونه کاهش مالیات و عوارض خرید مربوط به صورتحسابهای الکترونیکی خرید بارگذاری شده در سامانه مؤدیان توسط ادارات امور مالیاتی در ردیفهای تعدیلات به ویژه در ردیف «تعدیلات کاهشی خرید» فاقد موضوعیت است.
۲-۲-۵- عدم پذیرش اعتبار مالیات برارزشافزوده صورتحسابهای غیرالکترونیکی تا تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۱ مربوط به اشخاص پرریسک و مشکوک به فاقد اعتبار که در مرحله راستی آزمایی میباشند و وضعیت اعتبار ثبتنام آنها در سامانه مدیریت اطلاعات ثبتنام “دارای اعتبار (عادی)” است، به صرف وضعیت راستی آزمایی مؤدی تا زمان روشن شدن نتیجه بررسیهای واحد ذیربط فاقد موضوعیت میباشد.
۳- حسابرسی اقلام جدول (ج) – محاسبه مالیات و عوارض پرداختی قابل کسر یا استرداد (اعتبار مالیاتی)
۳-۱- پذیرش مالیات و عوارض خرید به عنوان اعتبار مالیاتی منوط به رعایت سایر قوانین از جمله مفاد ماده (۸) و تبصرههای آن، تبصره (۲) ماده (۱۰) و تبصرههای (۳) و (۴) بند (الف) ماده (۲۶) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ میباشد.
۳-۲- در اجرای مفاد تبصره (۲) ماده (۱۰) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰، استرداد مالیات و عوارض خرید برای صادرات مواد خام و مواد اولیه تولید که در فهرست مربوط به ماده (۱۴۱) قانون مالیاتهای مستقیم ذکر شدهاند، ممنوع است. چنانچه مؤدیان به تولید و عرضه توأمان مواد مذکور و سایر کالاها در داخل کشور و یا صادرات آنها اشتغال داشته باشند، مالیاتهای پرداخت شده در مرحله خرید از طریق روش تسهیم یا تخصیص حسب مورد (همانند عرضه توأم کالای مشمول و معاف) قابل محاسبه میباشد. آن قسمت از مالیات و عوارض پرداختی مؤدیان که طبق مقررات قانون مذکور قابل تهاتر یا استرداد نیست، در اجرای مفاد تبصره (۵) ماده (۸) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی موضوع قانون مالیاتهای مستقیم محسوب میشود.
۳-۳- از دوره مالیاتی تابستان ۱۴۰۴ به بعد، مبالغ ردیفهای زیر در اظهارنامه / خلاصه عملکرد به صورت پیشمحاسبه درج میشود:
۳-۳-۱- مبلغ ردیف «مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید و واردات نهادههای مربوط به فروش کالاها و خدمات معاف موضوع تبصرههای (۲) و (۳) ماده (۸)»؛
۳-۳-۲- مبلغ اعتبار ردیف «مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهادههای صادرات مواد خام و مواد اولیه تولید موضوع تبصره (۲) ماده (۱۰)؛
۳-۳-۳- مبلغ ردیف «مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهادههای نفتی که به عنوان مواد اولیه اصلی توسط واحدهای تولیدی استفاده نشدهاند، موضوع تبصره (۳) بند «الف» ماده (۲۶)» براساس اطلاعات موجود و عوامل مؤثر.
با توجه به اینکه مؤدی مجاز به تغییر مبالغ محاسبهشده در ردیفهای فوق است، ضروری است مبانی محاسباتی ارائه شده از سوی مؤدی و تغییرات اعمالشده، متناسب با سطح ریسک مترتب بر هر یک از تغییرات، بررسی شود.
۳-۴- مالیات و عوارض خرید مربوط به “واردات مواد اولیه دارویی، شیر خشک و تجهیزات پزشکی” در صورت عرضه شیر خشک و تولید و عرضه دارو و سایر موارد معاف از پرداخت مالیات و عوارض ارزشافزوده در هنگام عرضه داخلی و همچنین مالیات و عوارض ناشی از “واردات کالاهای مشمول تبصره (۱) بند (الف) ماده (۹) با نرخ ۳٪ مالیات برارزشافزوده” به عنوان اعتبار مالیاتی قابلپذیرش نمیباشد و مراتب میبایست در ردیف “به منظور پرهیز از اعمال جریمه ماده (۳۷) و بند (ب) ماده (۳۶)، کسر میشود: مالیات و عوارض مربوط به خریدها و وارداتهایی که اعتبار آن نمیبایست به شما تعلق گیرد، اعم از :مالیات و عوارض مربوط به حقالعمل کاری واردات که نباید برای شما لحاظ شود” درج و لحاظ شود.
۳-۵- با عنایت به مفاد بند (ز) تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور مبنی بر “نرخ استرداد مالیات و عوارض ارزشافزوده کالاهای موضوع بند (الف) ماده (۲۶) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ که به عنوان ماده اولیه اصلی تولید به کاربرده میشود براساس نرخ مالیات و عوارض ارزشافزوده کالای تولیدی آن واحد محاسبه میگردد”. چنانچه کالاهای تولیدی مؤدی مشمول نرخ (۱۰٪) باشند، مالیات و عوارض خرید کالاهای نفتی در صورت احراز شرایط مقرر در تبصره (۳) بند «الف» ماده (۲۶) قانون مورد اشاره، صرفاً به میزان (۱۰٪) قابلپذیرش بوده و مابقی مالیات و عوارض خرید پرداختی میبایست در ردیف “مازاد مالیات و عوارض پرداختی نسبت به نرخ مالیات و عوارض فروش کالای تولیدی بابت خرید نهادههای نفتی که به عنوان مواد اولیه اصلی تولید استفاده شده است؛ موضوع بند (ژ) تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴” درج و از مالیات و عوارض پرداختی کسر شود.
لازم به ذکر است وفق مفاد بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۸/۰۵ موضوع “ارسال نظر اکثریت اعضای هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی موضوع صورتجلسه شماره ۲۰۱۹ مورخ ۱۴۰۵/۰۶/۱۶”، با عنایت به حکم تبصره (۳) بند (الف) ماده (۲۶) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ و نیز با امعان نظر به مفاد دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۶۰۱۲۸۰ مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۰۹ هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری، مالیات و عوارض پرداختی بابت مواد اولیه غیراصلی از جمله سوخت مصرفی جهت کالاهای تولیدی، فارغ از آنکه کالای تولیدی نهایی در داخل کشور عرضه یا به خارج از کشور صادر شود، قابل استرداد نمیباشد.
۳-۶- به موجب تبصره (۶) ماده (۸) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰، مالیات و عوارض پرداختی واحدهای تولیدی و معدنی در دوره قبل از بهرهبرداری دارای مجوز تأسیس (به منظور تأسیس و راهاندازی واحد) در صورتی که واحدهای مورد نظر صرفاً کالای معاف تولید کنند، به عنوان اعتبار مالیات برارزشافزوده مورد پذیرش نمیباشد. بنابراین در صورت عدم کسر اعتبار توسط مؤدی میبایست مالیات و عوارض پرداختی در ردیف “به منظور پرهیز از اعمال جریمه ماده ۳۷ و بند ب ماده (۳۶)، کسر میشود: مالیات و عوارض مربوط به خریدها و وارداتهایی که اعتبار آن نمیبایست به شما تعلق گیرد. اعم از: مالیات و عوارض مربوط به حقالعمل کاری واردات که نباید برای شما لحاظ شود.” درج و از مالیات و عوارض پرداختی کسر شود. این حکم در خصوص ماشینآلات واحد تولیدی فارغ از معاف یا مشمولیت محصولات تولیدی در اجرای مفاد تبصره (۴) ماده (۸) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰ جاری نمیباشد. حکم یادشده قابل تسری به تجهیزات خطوط تولید نمیباشد.
۴- جدول د- محاسبه مانده بدهی مالیات و عوارض ارزشافزوده یا اعتبار قابل استرداد
اطلاعات پروانههای سبز گمرکی در سامانه مؤدیان از زمستان ۱۴۰۲ به بعد قابل مشاهده است، لیکن چنانچه اطلاعات مربوط به دلیل عدم دریافت از گمرک جمهوری اسلامی ایران در زمان تهیه اظهارنامه / خلاصه عملکرد بارگذاری نشده باشد در این صورت امکان درج دستی اعتبار ناشی از واردات ثبتنشده در کارپوشه مؤدیان از طریق درایه “پرداختی مورد ادعای وارد کنندگان بابت مالیات برارزشافزوده پرداخت شده بابت واردات که اطلاعات آنها مطابق تبصره ۲ ماده ۵ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان به سامانه مؤدیان منتقل نشده است.” برای مؤدیان فراهم میباشد، لذا در این صورت اقدامات ذیل میبایست مدنظر قرار گیرد:
۱- بررسی اصالت اطلاعات درجشده توسط مؤدی؛
۲- عدم اعمال اعتبار مجدد و مضاعف در دورههای مالیاتی قبل، جاری یا بعد که اطلاعات پروانههای سبز گمرکی مربوط به صورت سیستمی واصل شده است.
به منظور بررسی و راستیآزمایی مبالغ درجشده توسط مؤدی در درایه مذکور، اطلاعات پروانههای سبز گمرکی از طریق سامانه بهرهبرداری از اطلاعات، بخش جستجوی رکوردهای گمرک در پرونده “استعلام لحظهای اظهارنامههای گمرکی” قابل دسترس میباشد. (در قسمت استعلام لحظهای کد گمرک ورودی با مقدار ۹۹۰۰۰ تکمیل و شماره پروانه و شماره کوتاژ درج میگردد).
شایان ذکر است با عنایت به نامه شماره ۱۴۰۴/۱۳۹۰۱۵۳ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۱۹ گمرک جمهوری اسلامی ایران، استعلام آخرین وضعیت شناسههای ۳۰ رقمی پرداخت (۲۸۲۰۰۱۱۷۴۱۱۰۵۰۰۰۰۸۰۲۰۰۱۵۹۹۸۴۵۷) از طریق سامانه مدیریت متمرکز پرداختهای اینترنتی به آدرس https://payment.irica.ir میسر بوده و اطلاعات مذکور قابل استناد است.
بدیهی است پذیرش مالیات و عوارض پرداختی بابت کالاهای وارداتی به عنوان اعتبار مالیاتی میبایست وفق مقررات موضوعه از جمله تبصرههای (۲) و (۳) ماده (۸) قانون مالیات برارزشافزوده مصوب ۱۴۰۰، حسب مورد از طریق روش تسهیم یا تخصیص در جدول (ج) اظهارنامه / خلاصه عملکرد اعمال گردد.
سید محمدهادی سبحانیان
رئیسکل سازمان امور مالیاتی کشور














