یک اشتباه که هزاران وکیل و کارآموز هزینه آن را پرداختند

یک اشتباه که هزاران وکیل و کارآموز هزینه آن را پرداختند

جناب آقای نماینده محترم مجلس؛ قصه از آن روزی آغاز شد که پشت تریبون مجلس ایستادید و با صدایی بلند فریاد زدید: (وکالت در انحصار است.)

گفتید باید این انحصار شکسته شود گفتید اگر تعداد وکیل بیشتر شود، مردم راحت‌تر به عدالت دسترسی پیدا می‌کنند. گفتید مشکل حل خواهد شد.

آن روز، هر کس از سر دلسوزی هشدار داد، برچسب (انحصارطلب) خورد. هر وکیلی که گفت این نسخه، درمان نیست، متهم شد که فقط به فکر منافع مالی خود است و به قول معرف نمی‌خواهد دست زیاد شود. نه صدای کانون‌های وکلا شنیده شد، نه نظر استادان حقوق، نه تجربه قضات و نه هشدار اهل فن.

اما امروز…

همان کسانی که دیروز با قاطعیت از این طرح دفاع می‌کردند، می‌گویند: (علی‌رغم افزایش چشمگیر تعداد وکلا، اهداف قانون تسهیل محقق نشده است)

به همین سادگی؟ یک جمله و تمام؟ آیا به همین راحتی می‌توان از کنار سرنوشت هزاران انسان گذشت؟

آیا می‌دانید با این تصمیم، چه تعداد وکیل جوان، پس از سال‌ها درس خواندن، امروز حتی توان تأمین حداقل هزینه‌های زندگی خود را ندارند؟ یا چه تعدادی بدون گزینش کامل علمی وارد این حرفه شدند؟

آیا می‌دانید چند هزار فارغ‌التحصیل حقوق، تنها از (لیسانس بیکار) به (وکیل بیکار) تبدیل شدند؟ آیا می‌دانید بیکاری یک وکیل فقط بیکاری یک فرد نیست؛ بلکه تضعیف شأن حرفه‌ای است که باید مدافع جان، مال، حیثیت مردم باشد؟

شما نام آن را مبارزه با انحصار گذاشتید؛ اما آیا واقعاً انحصار را از بین بردید یا فقط ارزش و اعتبار یک حرفه تخصصی را پایین آوردید؟ نمیخواهم برای شما معنی انحصار را بیان کنم ولی انحصار یعنی جلوگیری از ورود افراد شایسته؛ نه اینکه آزمونی علمی برای انتخاب شایسته‌ترین‌ها برگزار شود.

وکالت، پزشکی نیست؟ وکالت، قضاوت نیست؟ مهندسی نیست؟ کدام‌یک از این حرفه‌ها بدون معیارهای سخت علمی قابل واگذاری است؟ اگر فردا پزشکی را هم به بهانه اشتغال آسان‌تر کردید، آیا مردم احساس امنیت خواهند کرد؟ یا این کار بازی با جان مردم است؟ پس چرا درباره وکالت چنین تصمیمی گرفتید؟

بدون مطالعه… بدون آینده‌نگری… بدون شنیدن صدای کسانی که سال‌ها در این حرفه زندگی کرده‌اند. بدتر از همه اینکه در سال‌های تصویب این قانون، از تریبون‌های رسمی، تصویری ناعادلانه از وکیل ساخته شد؛ گویی وکیل موجودی است که فقط درآمدهای نجومی دارد و حقیقت را وارونه جلوه می‌دهد.

اما هیچ‌کس از هزاران وکیلی نگفت که ماه‌ها پرونده‌ای ندارند. هیچ‌کس از وکلایی نگفت که با وجود سال‌ها تحصیل و تجربه، برای پرداخت اجاره دفتر خود مانده‌اند. هیچ‌کس از رسالت وکیل در دفاع از حقوق مردم سخن نگفت.

امروز خودتان می‌گویید اهداف قانون تسهیل محقق نشده است. پس حق با چه کسی بود؟ با کسانی که فریاد می‌زدند این قانون نیازمند بررسی کارشناسی است، یا با کسانی که هر منتقدی را انحصارطلب معرفی کردند؟

پذیرفتن اشتباه، نشانه ضعف نیست؛ اما ادامه دادن اشتباه، ظلم است. اگر امروز به این نتیجه رسیده‌اید که قانون نیازمند اصلاح است، این بار راهی را بروید که از ابتدا باید می‌رفتید. پای صحبت کانون‌های وکلا بنشینید. نظر قضات را بشنوید. از استادان دانشگاه کمک بگیرید. به تجربه کسانی اعتماد کنید که سال‌ها بار اجرای عدالت را بر دوش کشیده‌اند. قرآن کریم راه را سال‌ها پیش نشان داده است: «وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَیْنَهُمْ»

اگر دیروز به این فرمان عمل می‌شد، امروز هزاران وکیل، هزاران خانواده و شاید حتی نظام دادرسی کشور، بهای یک تصمیم شتاب‌زده را پرداخت نمی‌کردند.

هنوز هم دیر نشده است؛ اما هر روز تأخیر، هزینه‌ای است که نه شما، بلکه جوانانی می‌پردازند که با امید وارد این حرفه شدند و امروز با ناامیدی به آینده می‌نگرند.

تاریخ، کسانی را که اشتباه می‌کنند سرزنش نمی‌کند؛ کسانی را سرزنش می‌کند که پس از آشکار شدن اشتباه، همچنان بر آن تکیه زده و اقدام به اصلاحش نمیکنند

حامدرضا اویسی عضو هیأت‌مدیره کانون وکلای دادگستری قم