فهرست
وکلاپرس– رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اعلام پایان استعلامهای دستی در دفاتر اسناد رسمی اعلام کرد: اجرای اسناد رسمی با راهاندازی سامانههای هوشمند، سرعت و شفافیت بیشتری یافته و خدمات الکترونیکی، رضایت مردم را افزایش خواهد داد.
به گزارش وکلاپرس به نقل از روابط عمومی کانون سردفتران و دفتریاران، حسن بابایی در همایش ملی رؤسای ادارات اجرای اسناد و مسئولان فناوری استانها که با محوریت «هوشمندسازی و خودکاربری سامانه اجرای مفاد اسناد رسمی» صبح امروز در سالن اجتماعات سازمان ثبت برگزار شد، با اشاره به آغاز بهرهبرداری از محصولات هوشمندسازی در سال جاری، اظهار کرد: حدود چهار سال پیش بر اجرای سند تحول و تعالی و حرکت به سمت هوشمندسازی و الکترونیکیشدن فرایندها تأکید شد و امروز شاهد اتفاقات مثبتی در حوزه ثبت هستیم.
ارائه گزارش به ریاست قوه قضاییه
وی با اشاره به ارائه گزارشی در جلسه اخیر شورایعالی قضایی به ریاست قوه قضاییه، افزود: در اجرای قانون الزام و تشکیل شورای راهبری، جلسات فنی متعددی با سازمان تأمین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی برگزار شد و در نتیجه این تعاملات، خدمات این دو سازمان به دفاتر اسناد رسمی بهصورت برخط ارائه میشود که گام بسیار بزرگی در راستای هوشمندسازی بهشمار میرود.
پایان استعلامهای دستی در دفاتر اسناد رسمی
بابایی تصریح کرد: تا دو هفته پیش، استعلامهای مربوط به امور مالیاتی و تأمین اجتماعی برای اسناد مرتبط با واحدهای تجاری یا اداری بهصورت دستی انجام میشد و زمانبر بود، اما اکنون این استعلامها بهصورت آنلاین انجام میشود که نشاندهنده همکاری مؤثر دستگاهها با سازمان ثبت و تحقق فرایند هوشمندسازی است.
بیشتر بخوانید:
قدردانی از مشارکت نهادهای مختلف
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از تحولات پیشرو در حوزههای مرتبط با شهرداری، صنعت و معدن و سایر دستگاههایی که در تنظیم اسناد دخیل هستند خبر داد و گفت: امروز یکی از راهبردهای کلان سند تحول و تعالی قوه قضاییه یعنی الکترونیکیشدن و هوشمندسازی فرایند اجرای اسناد عملیاتی شده است؛ این دستاورد، نتیجه برنامهریزی دقیق و مشارکت فعال کارشناسان اجرا و تیم فنی فناوری است.
وی با تقدیر از شرکت پیمانکار، کانون سردفتران و دفتریاران و تلاشگران حوزه اجرا، افزود: تشریک مساعی میان این مجموعهها باعث شد این پروژه بهنحو احسن انجام شود. ما امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند کار تیمی و اقدامات مشترک هستیم؛ هیچ دستگاهی بهتنهایی قادر به اجرای چنین پروژههایی نیست و این موفقیت حاصل همراهی، هم فکری و همدلی همه بخشها بود.
تهران، پایلوت اجرای طرح
بابایی با بیان اینکه استان تهران بهعنوان پایلوت اجرای این طرح انتخاب شده است، گفت: تاکنون بیش از یک میلیون مکاتبه در مرحله اجرای اسناد انجام میشد که با عملیاتیشدن این سامانه، بسیاری از این مکاتبات حذف یا به حداقل خواهد رسید. همچنین مراجعات مردمی کاهش یافته و نیروی انسانی آزادسازی میشود تا در بخشهای دیگر به کار گرفته شود یا حجم کاری آنان کاهش یابد.
ارائه ۷۰ خدمت برخط در بسترهای متنوع
وی اضافه کرد: با راهاندازی این سامانه، ۷۰ سرویس بین سامانه اجرا و دستگاههای مختلف برقرار میشود تا خدمات بهصورت برخط ارائه گردد. این خدمات از طریق بسترهای مختلف از جمله خودکاربری، ظرفیت دفاتر اسناد رسمی، دفاتر ازدواج و طلاق و همچنین خدمات حضوری در دسترس خواهد بود که رضایتمندی مردم را به همراه خواهد داشت.
بیشتر بخوانید:
تحقق یک تکلیف قانونی در برنامه هفتم
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پایان با اشاره به تحقق بند «الف» ماده ۱۱۴ قانون برنامه هفتم توسعه، اظهار کرد: این بند به صراحت مقرر کرده بود که بهمنظور صیانت از حقوق مردم در اجرای ثبت، تسریع دسترسی به خدمات ثبتی و افزایش خدمات الکترونیکی و غیرحضوری، سازمان ثبت مکلف است تا پایان سال اول برنامه، سامانه خودکاربری اجرای مفاد اسناد رسمی را راهاندازی کند که خوشبختانه این تکلیف قانونی محقق شده است.
وی ضمن قدردانی از تلاشهای مجموعه فناوری سازمان ثبت، کانون سردفتران و دفتریاران، معاونت فناوری کانون، شرکت پیمانکار، پرسنل بخش های نرمافزاری و سختافزاری و همه دستاندرکاران اجرای این پروژه ملی، تصریح کرد: جا دارد از همه عزیزان، بالاخص نیروهای خدوم و زحمتکش اجرای اسناد رسمی که واقعاً یکی از نیروهای کاری ما هستند و هم در این حوزه بهخوبی درخشیدند و هم در حوزه خدمترسانی نقش مؤثری ایفا کردند، صمیمانه تشکر و قدردانی کنم.
شفافیت، ثمره مهم هوشمندسازی در مزایدهها
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به آثار مثبت هوشمندسازی در حوزه اجرا، گفت: یکی از نتایج خوب الکترونیکیشدن و هوشمندسازی، ایجاد شفافیت است. زمانی که مزایدهها بهصورت الکترونیک برگزار میشود، دیگر هیچ حرف و حدیثی درباره روند مزایدهها باقی نمیماند. همچنین انتخاب کارشناس نیز به شکل هوشمند انجام میشود و این فرایند از هرگونه پیشداوری و قضاوت ناحق مصون میماند.
تلاش برای تسریع در فرایند هوشمندسازی
بابایی افزود: ما باید سرعت هوشمندسازی را بالا ببریم. خوشبختانه معاونت فناوری سازمان در این زمینه دستاوردهای خوبی داشتهاند. اگرچه به دلیل شرایط خاص کشور، برنامه حضور ریاست محترم قوه قضاییه در هفته قوه قضاییه در سازمان ثبت منتفی شد، اما ما دستاوردهای آمادهای برای رونمایی داشتیم که امیدواریم در فرصتی مناسب و با فراهمشدن شرایط، شاهد رونمایی از این پروژهها با حضور رئیس محترم قوه قضاییه باشیم.
اجرای اسناد رسمی، اقدامی قضایی است نه شبهقضایی
معاون قوه قضاییه با تأکید بر جایگاه اجرای اسناد رسمی، اظهار کرد: اجرای اسناد رسمی یک اقدام قضایی است، نه شبهقضایی. ما در برخی حوزههای اجرای اسناد نیازمند ادبیات واحد هستیم. به عنوان مثال در بحث مستثنیات دِین، تعاریف و برداشتهای متفاوتی وجود دارد؛ گاه یک آپارتمان ۸۰ متری بهطور کامل مستثنیات تلقی میشود و گاه تنها دو سوم آن. این اختلافنظرها از استانی به استان دیگر یا از ستاد به استان متفاوت است.
بیشتر بخوانید:
لزوم تدوین دستورالعمل واحد برای مستثنیات دِین
بابایی تأکید کرد: لازم است دستورالعملی شفاف و واضح درباره مستثنیات دِین تدوین شود و شاخصهای مشخصی در این خصوص تعریف گردد. تعیین مستثنیات با توجه به شرایط فردی، خانوادگی و اقتصادی بدهکار، نیازمند بررسیهای انسانی است. مثلاً فردی ممکن است بیکار باشد یا فرزندی بیمار و بستری داشته باشد؛ این شرایط خاص قابل ارزیابی صرفاً با هوشمندسازی نیست و نیازمند قضاوت انسانی است.
اجرای ثبت، جایگاه تصمیمسازی حقوقی دارد
وی افزود: در روند اجرا، مسئول پرونده در مقام قضاوت قرار میگیرد. از یکسو خواهان طلب خود را مطرح میکند و از سوی دیگر خوانده مدعی ناتوانی در پرداخت است. باید دارایی، نوع و ارزش اموال، تعداد فرزندان، شرایط خاص خانوادگی و بسیاری پارامترهای دیگر بررسی شود تا تصمیمگیری نهایی انجام گیرد.
پیشنهاد برای ارتقای جایگاه کارشناسان حوزه اجرا
بابایی در ادامه گفت: پیشنهاد کردم با همکاری معاونت امور اسناد در حوزه دادستانهای انتظامی و جانشینان دادستان انتظامی سران دفاتر، گروهی برای کارشناسان حوزه اجرا تعریف شود و امتیازی مشابه دفاتر حقوقی و وکالت برای آنان در نظر گرفته شود که اقدامات اولیه آن هم انجام شده و موافقتهایی حاصل شده است.
معاون قوه قضاییه تأکید کرد: باید این موضوع در حوزه اجرا تعمیم یابد، چرا که افراد فعال در این حوزه مانند کارشناسان و مدیران حقوقی عمل میکنند، شاید هم فراتر. این افراد در مقام قضاوت هستند و باید کسانی برای این مسئولیتها انتخاب شوند که دانش حقوقی لازم را داشته باشند.
بیشتر بخوانید:
ضرورت تخصص در تصمیمگیریهای حساس اجرایی
وی با انتقاد از نبود تخصص کافی در برخی مسئولیتها، گفت: نباید کارشناسی منصوب شود که حتی با ادبیات حقوقی آشنایی ندارد. موضوعاتی مانند مفهوم مستثنیات، نیازمندیهای شخص و شرایط ویژه وی، نیاز به درک عمیق حقوقی دارند. گاهی تصمیمات اشتباه تا دیوان عدالت اداری محل اعتراض و بررسی مجدد قرار میگیرند. این حوزه نیازمند نظم و ساختار مشخص است.
محدودیت هوش مصنوعی در تصمیمگیری قضایی
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در ادامه با اشاره به محدودیتهای هوشمندسازی در برخی فرایندها، گفت: درست است که ما در بسیاری از بخشها هوشمندسازی را پیش بردهایم، اما برخی تصمیمگیریها ماهیت انسانی دارند. هوش مصنوعی نمیتواند در همه پروندههای قضایی نقشآفرینی کند. شما نمیتوانید یک ربات را به عنوان دادرس بگذارید تا براساس اظهارات طرفین، درباره خلعید یا مسائل مشابه تصمیم بگیرد.
وی ادامه داد: همانطور که جراحی بدون شکافتن بدن و دیدن وضعیت داخلی ممکن نیست، در فرایندهای قضایی نیز تا زمانی که دادرسی انجام نشود و جزئیات پرونده بررسی نگردد، نمیتوان تصمیم گرفت.
اجرای اسناد، حوزهای حساس و کارشناسمحور
بابایی تأکید کرد: بله، ما هوشمندسازی اجرا را در بسیاری از بخشها انجام دادهایم، اما همچنان بسیاری از فرایندها کارشناسمحور هستند. حوزه اجرا بسیار حساس است و نیازمند کارشناسانی مسلط، آگاه و دارای صلاحیت حقوقی. ما به رویهسازی دقیق در این زمینه نیاز داریم.
ضرورت برگزاری جلسات هماهنگی در استانها برای تصمیمگیری واحد
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تأکید کرد: باید جلسات مختلفی برگزار شود تا استانهای مختلف حضور یابند و با رعایت مقتضیات هر منطقه تصمیمات واحد اتخاذ شود. به عنوان مثال، یک خانه ۶۰ متری در منطقه یک تهران با یک خانه ۵۰۰ متری در استانی دیگر تفاوت ارزش زیادی دارد که باید در تصمیمگیریها لحاظ شود. همچنین شرایط شغلی فرد نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ مثلاً فردی که در دانشگاه تدریس میکند با شرایط متفاوتی مواجه است.
اهمیت تعریف دقیق مستثنیات دِین و پاسخگویی مسئولان
بابایی افزود: شاخصها باید به دقت کنار هم قرار گرفته و تعریف دقیق و درست از مستثنیات دِین ارائه شود. این موضوع حق الناس است و افراد مسئول باید در جایگاه تصمیمگیری پاسخگو باشند.
وی به مشکلاتی اشاره کرد که در اثر روابط و رودربایستیها در تصمیمگیریها ایجاد میشود و بر لزوم کاهش این موارد تأکید کرد.
حساسیت و تأثیرگذاری فرایند اجرا بر رضایتمندی مردم
وی ادامه داد: فرایند اجرا بسیار حساس است و میتواند هم باعث افزایش رضایتمندی مردم و هم ایجاد نارضایتی شود. بر اساس بررسیهای انجام شده، بیشترین رضایتمندی بین دستگاهها مربوط به سازمان ثبت بوده است که میزان آن ۸۱.۲ درصد اعلام شده است. هرچند بخش کمی از نارضایتیها مربوط به اجرای اسناد است که باید با تدبیر و پاسخگویی مناسب رفع شود.
بیشتر بخوانید:
لزوم آموزش و بهرهگیری بهتر از دفاتر اسناد رسمی به عنوان پیشخوانهای مطمئن
بابایی با انتقاد از عملکرد ضعیف برخی واحدهای اجرایی، گفت: اگر سامانه هوشمندسازی بهدرستی راهاندازی شود، مشکلات جمعیت مراجعهکننده کاهش مییابد.
معاون قوه قضاییه وظیفه اطلاعرسانی را بر عهده کارشناسان دانست و تأکید کرد که دفاتر اسناد رسمی با ۱۱ هزار پیشخوان خود ظرفیت مطمئنی برای ارائه خدمات غیرحضوری و اجرای فرایندها هستند که باید بهتر استفاده شوند.
اهمیت اطلاعرسانی و آموزش برای ارتقای فرهنگ استفاده از سامانههای هوشمند
وی گفت: لازم است جلساتی با معاونت اسناد و حوزه فناوری برگزار شود و اطلاعرسانی وسیع در صدا و سیما و شبکههای اجتماعی انجام شود تا فرایند اجرای اسناد برای مردم تبیین شود و باعث کاهش نارضایتیها شود. تاکید شد که استفاده از خدمات غیرحضوری باید آسان و در دسترس همه اقشار جامعه، به ویژه افراد کمسواد و ناآگاه، قرار گیرد.
توجه ویژه به مناطق مرزی و کمبرخوردار در توسعه فناوری
بابایی افزود: نباید تصور کرد همه مردم در تهران خلاصه می شود. در بسیاری از استانهای جنوبی و مناطق مرزی، هنوز آگاهی لازم درباره فناوریهای جدید وجود ندارد و حتی دسترسی به دفاتر اسناد رسمی محدود است که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.
تأکید بر آموزش، اطلاعرسانی و فرهنگسازی برای استفاده صحیح از سامانهها
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خاطرنشان کرد: راهاندازی سامانه تنها نیمی از مسیر است و بخش مهمتر آگاهسازی و اطلاعرسانی است که باید به درستی انجام شود.
وی تأکید کرد که تلفن همراه و ابزارهای هوشمند اگر به شکل صحیح استفاده نشوند، ممکن است آسیبهایی ایجاد کنند؛ بنابراین اطلاعرسانی دقیق و مستمر ضروری است.
تأکید بر نهضت خدمترسانی به موقع، بیمنت و ارزان
بابایی در پایان خطاب به کارکنان سازمان ثبت و واحدهای اجرایی اظهار کرد: شعار ریاست محترم قوه قضاییه مبنی بر خدمترسانی به موقع، بیمنت و ارزان باید سرلوحه همه ما باشد. برخورد شدید با کارمندانی که بدرفتاری یا بیاخلاقی کنند، قطعی است. همه کارکنان از بالاترین مقام تا پایینترین کارمند، موظف به ارائه خدمات شایسته و احترام به مردم هستند.
منبع: روابط عمومی کانون سردفتران و دفتریاران
