نمونه رای با موضوع مطالبه خسارت فرزند معلول و والدینش به عنوان کارمند رسمی علیه دانشگاه تهران

پرونده کلاسه … شعبه ۲۰ دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید بهشتی تهران تصمیم نهایی
شماره …

۱- آقای طه …  فرزند محمدهادی خواهان، با ولایت آقای محمدهادی … – شهرستان پاکدشت – …

۲- آقای محمدهادی …

۳- دانشگاه تهران

خواسته: مطالبه خسارت

گردشکار: آقای محمدهادی … اصالتا و همچنین به ولایت قهری از فرزند صغیر خود طه … اقدام به طرح دعوى علیه دانشگاه تهران مبنی بر مطالبه خسارت مادی و همچنین معنوی به دلیل عدم اجرای مواد ۲۷ ،۲۵ قانون خاص حمایت از حقوق معلولان توسط دانشگاه تهران را به استناد محتویات پرونده کلاسه …، شعبه ۲۰ دادگاه حقوقی، نامه مدیرکل منابع انسانی دانشگاه تهران به شماره … مورخ ۱۳۹۷/۸/۲۶، درخواست خدمت نیمه مورخ وقت به شماره … مورخ ۹۸/۸/۲۵، نامه مدیرکل امور حقوقی دانشگاه تهران به شماره … مورخ ۹۸/۹/۱۹، نامه مشاور حقوقی در ردیف ۱۳ گردش نامه به شماره … مورخ ۹۸/۹/۹، فرم تایید بهره‌مندی از امتیاز ماده ۲۷ قانون حمایت جامع از معلولان موضوع کسر ساعت کاری اداری شاغلین دارای فرزند معلول به شماره … مورخ ۱۳۹۸/۷/۲۲، درخواست معافیت مالیاتی و تایید بهزیستی به شماره … مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۱، دادنامه شعبه ۳۵ دیوان عدالت اداری به شماره … مورخ ۱۴۰۰/۸/۱۰ را مطرح نموده است.

آقای محمدهادی … در شرح دعوی خود بیان نموده است فرزند ایشان به نام طه … دارای معلولیت بوده است. ایشان و همسرش خانم رضوانه … کارمند رسمی دانشگاه تهران می‌باشند. در سال ۱۳۹۸ با توجه به ابلاغیه ارسالی مدیرکل وقت منابع انسانی دانشگاه تهران هر دو نفر به جهت رسیدگی به امور درمانی فرزند خود، درخواست استفاده از خدمات نیمه وقت با حقوق و مزایای کامل بر مبنای قانون خاص حمایت از معلولان را نموده‌اند. دانشگاه تهران اقدام به مخالفت به درخواست می‌نماید که در نهایت حسب پرونده کلاسه بایگانی به شماره … صادره از شعبه ۲۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران حکم بر الزام دانشگاه به اعمال مقررات قانونی صادر می‌شود.

از آنجا که جبران خسارت پزشکی و معنوی به طه … در آن پرونده مورد بررسی قرار نگرفته به عنوان ولی قهری مطالبه جبران خسارت پزشکی و معنوی وارده به فرزند مورد مطالبه می‌باشد؛ بدین لحاظ که دانشگاه تهران بدون مجوز قانونی عمدا به جان و سلامتی و حق مسلمی که به موجب قانون خاص معلولان برای فرزندم ایجاد شده لطمه وارد آورده است، چرا که همسر بنده می‌توانست در چند سال گذشته با استفاده از ۴ ساعت کسری ساعت کاری روزانه در کنار فرزند به کار درمانی، جسمی و ذهنی و امور آموزشی وی بپردازد که با رفتار عامدانه و غیرقانونی مسئولین وقت دانشگاه این حق از ایشان سلب شده و فرزندم دچار خسارت‌های بدنی و روحی گردیده است.

نامه‌های شماره … و … و … توسط مدیرکل حقوقی وقت دانشگاه خطاب به مدیرکل منابع انسانی گویای این حق بوده و بر این حق تأکید نموده که از سوی دانشگاه تهران نامه مدیرکل حقوقی ترتیب اثر داده نشده است. همچنین سازمان بهزیستی به عنوان مرجع ذی‌صلاح استفاده از قانون بیمه جامع معلولان را مورد تایید قرار داده است.

از سوی اینجانب با عنایت به ماده ۲۵ قانون حمایت از معلولان مشمول ۵۰٪ معافیت حقوق و مزایای مشمول مالیات یکی از اولیای دارای فرزند با معلولیت شدید می‌گردیدم که در خواست معافیت مالیاتی خود را در تاریخ ۹۸/۸/۱۱ به دانشگاه ارسال که مورد موافقت قرار نگرفته و طرح شکایت در دیوان عدالت اداری در نهایت پس از گذشت یک سال و نیم دوندگی موفق به الزام دانشگاه تهران شده‌ام اما از آنجایی که به موقع امکان فراهم کردن هزینه درمانی را نداشته‌ام لذا به استناد ماده ۲۵ قانون مذکور مطالبه جبران کلیه ضرر و زبان مادی و معنوی به خود را خواستار می‌باشم.

این دادگاه اقدام به تعیین وقت رسیدگی نموده و وقت رسیدگی برای تاریخ ۱۴۰۳/۳/۸ تعیین و طرفین دعوت شده‌اند با حضور طرفین دعوی در جلسه مذکور این دادگاه از جهت وظیفه ذاتی خود مبنی بر اصلاح ذات‌البین طرفین را به سازش دعوت نموده که مورد موافقت طرفین قرار گرفته است، لذا وقت رسیدگی تجدید گردیده است. وقت رسیدگی جدید برای تاریخ ۱۴۰۲/۳/۱۷ تعیین می‌شود.

در این جلسه آقای محمدهادی … به اصالت و ولایت قهری از طه … در جلسه حاضر می‌شود و اظهارات خود را بیان می‌نماید. عمده اظهارات ایشان مطالبه مذکور در دادخواست بوده و اضافه می‌کند که در زمان رئیس وقت دانشگاه تهران آقای دکتر نیلی احمدآبادی ایشان اعمال ماده ۲۵ قانون حمایت از معلولان خواستار شده و از آن زمان بالغ بر ۷۰ گردش مکاتبه به عمل آمده است که نه آقای دکتر … و نه آقای دکتر … رئیس سابق و کنونی دانشگاه تهران اقدامی به عمل نمی‌آورند. از همین بابت ایشان و همسرشان اقدام به طرح دعای در دیوان عدالت اداری و محاکم حقوقی نموده که منجر به صدور آرائی گردیده است.

علیرغم این آراء نامبردگان تن به اجرای اختیاری رأی دادگاه نداده و از طریق اجرای احکام مجبور به اجرای رای دادگاه می‌شوند. از آنجایی که پولی که از بابت معافیت مالیاتی و طرح این دعاوی می‌توانست خرج فرزند معلول شود و کلاس‌های آموزشی و دستگاه‌های توانبخشی کمک در بهبود ایشان می‌نمود در زمان مقرر خرج نگردیده لذا خسارت مادی و معنوی به ایشان و فرزنشان وارد آمده است.

از طرفی به دلیل تنگ دستی مالی مچ پای فرزند معلول ایشان مورد عمل جراحی قرار نگرفته و دچار انحراف بالایی شده لذا مطالبه خسارت مادی و معنوی به فرزند معلول خود و خود را خواستار می‌باشد.

خواهان از بابت اثبات ادعای خویش به نامه تیم توان بخشی موسسه درمانی … استناد نموده که در این نامه به صراحت این مرکز تخصصی در مورخ ۱۳۹۴/۱/۲۰ به رئیس وقت دانشگاه تهران … می‌نماید عدم رسیدگی از سوی والدین مخصوصا مادر و صرف زمان لازم باعث می‌شود درمان با تاخیر بیشتری پیش رود و پیشرفت تحصیلی و مهارت‌های ارتباطی کودک را با مشکل جدی مواجه نماید، لذا مادر باید همتای معلمان برای بهبود شرایط تحصیلی و رشد مهارت‌های شنیداری، زبانی و ارتباطی تلاش نماید و برای فرزند معلول وقت صرف نماید، چراکه کودک از پروتز کاشت حلزون فقط از یک گوش استفاده نموده است.

از سوی کودک علاوه بر مشکل کم شنوایی با مشکل ارتباطی و حالت کم توجهی و تکانشگری نسبتا زیادی مواجه است که این موضوع نیاز به درمان با مشارکت مادر را لازم دارد لذا کاهش زمان حضور مادر در کنار کودک می‌تواند بخش زیادی از زحمات خانواده و تیم توانبخشی را بی‌ثمر کند. خواهان در ادامه بیان می‌نماید به یکی از خسارت‌های وارده افزایش قیمت لوازم درمانی می‌باشد. همچنین خسارت معنوی وارده به خود را از عدم اعمال قانون که به خانواده ایشان وارد شده خواستار می‌باشد و خسارت معنوی وارده به فرزند که زمان طلائی برای درمان از دست داده مطالبه می‌کند.

خوانده در دفاع بیان می‌کند مبلغ ناچیر بخشودگی مالیات امکان رفع مشکلات فرزند ایشان جبران نمی‌نمود و خسارت‌های مطالبه شده احتمالی است. همچنین در لایحه‌ای دانشگاه تهران بیان می‌کند بین خسارت‌های ادعایی وارد شده و فعل ایشان رابطه سببیت وجود ندارد. از طرفی خواهان نیز با لایحه‌ای صورت ۷۰ مکاتبه خود با روسای وقت دانشگاه تهران را به دادگاه تسلیم می‌نماید. این دادگاه از جهت برآرود هزینه‌های درمانی که از اقدامات دانشگاه تهران بر کودک وارد شده است موضوع را به کارشناس پزشکی ارجاع نموده که نظریه کارشناس واصل گردیده است و مورد اعتراض دانشگاه قرار گرفته است که این اعتراض به دلیل مستدل نبودن مورد پذیرش قرار نگرفته است.

با عنایت به شرح مذکور این دادگاه ضمن اعلام ختم رسیدگی با استعانت از خداوند متعال به شرح ذیل اتخاذ تصمیم می‌نماید.

«رأی دادگاه»

در خصوص دعوی خواهان‌ها به طرفیت خوانده مذکور با عنایت به ادله ارائه شده این امر واضح است که اولا خواهان و همسر ایشان از جهت حق قانونی خود بر مبنای ماده ۲۵ قانون حمایت از معلولان بارها درخواست خود را به آقای دکتر …. و آقای دکتر … روسای دانشگاه تهران تسلیم نموده‌اند و علیرغم اینکه مدیرکل حقوقی وقت دانشگاه تهران با مکتوبه‌ای مفصل و مستدل و مستند بر مبنای قانون وجود حق را برای آقای محمدهادی … و همسر ایشان تایید می‌کند، مدیرکل منابع انسانی و روسای دانشگاه تهران توجهی به حق مکتسبه فرد به عمل نمی‌آورد. حتی وزرای وقت علوم نیز با نامه‌های که صادر می‌کنند بر حق خواهان و همسر ایشان تاکید نموده اما مورد توجه رئیس‌های دانشگاه تهران قرار نمی‌گیرد.

خواهان و همسر ایشان با طرح دعاوی متناسب در صدد اعمال حق برمی‌آیند و علیرغم آنکه دیوان عدالت اداری و این دادگاه حکم بر محکومیت دانشگاه تهران صادر می‌نمایند، باز هم با تجدیدنظر خواهی سعی در تضییع حق خواهان داشته‌اند.

از طرفی مشاهده می‌شود حتی رأی این دادگاه در خصوص مادر آقای طه … مبنی بر الزام دانشگاه به پرداخت خسارات ناشی از کار انجام شده بیش از زمان مقرر در قانون حمایت از معلولان با … دانشگاه تهران مواجه می‌شود و با قطعیت رای در دادگاه تجدیدنظر در پرداخت خسارات تعلل بسیاری به عمل می‌آید. با توجه به این امر و عدم اجرای قانون از سوی هر دو رئیس وقت دانشگاه تهران آقایان … و رئیس کنونی دانشگاه آقای … محرز و مسلم می‌باشد. این امر در ارکان مسئولیت مدنی قابل توصیف به فعل زیان‌بار می‌باشد. از سوی همانگونه که در نامه موسسه توانبخشی نیوشا خطاب به رئیس دانشگاه تهران ذکر شده و کارشناس پزشکی این دادگاه نیز تایید کرده است جلوگیری از حضور مادر در کنار فرزند معلول علیرغم حق قانونی مذکور باعث شده است فرزند معلول دچار افت عملکرد اجتماعی، تمرکز، محاسباتی، آموزشی و سازگاری و …. به میزان قابل توجه شده که ارش حاصله به میزان شصت (۶۰٪) درصد دیه کامله انسان تعیین می‌گردد.

از سوی حسب نظریه کارشناس پزشکی دادگاه موارد فوق موجب شده تا آقای محمدهادی … دچار اختلال اضطرابی و تنشهای ذهنی گردند که نیازمند درمان مناسب و جلسات متعدد مشاوره روانپزشکی برای کاهش استرس و اضطراب است که این امر نیز مستلزم صرف هزینه‌های گزاف روانشناسی و روان درمانی و استفاده از داروهای روانپزشکی است.

لذا با توجه به این امر ارش متعلقه بدلیل اختلالات اضطرابی ایجاد شده در آقای محمدهادی … (پدر طه …) به میزان ۱۵٪ (پانزده درصد) دیه کامله انسان تعیین می‌شود. این امور در ارکان مسئولیت مدنی قابل توصیف به ضرر می‌باشد. لازم به ذکر است ما بین فعل زیان‌بار دانشگاه تهران و ضرر ایجاد شده هیچگونه واسطه‌ای نبوده است و این ضرر به صورت مستقیم از فعل زیان‌بار ایجاد شده، پس در رابطه سببیت نیز شکی وجود نداشته و ارکان مسئولیت مدنی کامل می‌باشد.

با توجه به شرح مذکور این دادگاه مستندا به مواد ۱و ۲ قانون مسئولیت مدنی و ۱۹۸ قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت دانشگاه تهران از جهت ضرر و زیان مادی به پرداخت ۶۰٪ دیه کامله به آقای طه … و ۱۵٪ دیه کامله به آقای محمدهادی … صادر و اعلام می‌نماید.

اما از بابت مطالبه جبران خسارت معنوی باید عنوان شود همانگونه که در بند (غ) کنوانسیون حمایت از حقوق معلولین درج شده اهمیت دسترسی به محیط فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و فیزیکی و بهداشتی و آموزشی و اطلاعات و ارتباط در جهت توانمند ساختن دارای معلولیت در بهره‌مندی از تمامی حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین، امری می‌باشد که باید در جهت دستیابی به آن تلاش نمود و از سوی در بند الف ماده ۴ کنوانسیون دولت‌های عضو متعهد گردیده‌اند تدابیر قانونی و اداری را در جهت اجرای حقوق به رسمیت شناخته و در جهت اجرای آن اتخاذ تصمیم به عمل آورند.

از سوی در بند ۲ ماده ۷ این کنوانسیون در خصوص کودکان دارای معلولیت پذیرفته شده است دولت‌های عضو می‌بایست تمامی اقدامات مربوط به کودکان دارای معلولیت، عالی‌ترین منافع کودک را در اولویت نخست قرار دهند. مسلم است این مفاهیم و ارزش‌ها که در کنوانسون معلولین مورد پذیرش قرار گرفته است با اقدامات انجام گرفته از سوی دانشگاه تهران مورد خدشه واقع شده است؛ لذا از آنجایی که در نظام حقوقی ایران جبران خسارت معنوی از طریق پرداخت پول حداقل راهکار قابل فرض در جبران خسارت وارده می‌باشد و از طرفی علمای بزرگ حقوق همچون دکتر ناصر کاتوزیان، سیدحسین صفائی که همگی از اساتید همین دانشگاه تهران می‌باشند جبران خسارت معنوی را از طریق مادی قابل پذیرش قرارداده‌اند، مسلما دانشگاه تهران می‌بایست به نظر اساتید خود پایبند باشد؛ لذا این دادگاه از جهت جبران خسارت معنوی مستنداً به مواد ۱و ۲ قانون مسئولیت مدنی حکم بر محکومیت دانشگاه تهران به پرداخت هزینه‌های درمانی و آموزشی در بالاترین سطح نسبت به آقای طه … تا سن ۳۰ سالگی و بدین شکل که مبلغ مذکور در زمان اجرای حکم در اول هر سال مورد محاسبه قرار گرفته (تا سن ۳۰ سالگی) و از دانشگاه تهران وصول خواهد شد، صادر و اعلام می‌گردد.

از بابت خسارت معنوی وارده بر آقای محمدهادی … با توجه به اینکه حداقل جبران خسارت معنوی نسبت به نامبرده عذرخواهی رئیس دانشگاه تهران می‌باشد و این امر در ماده ۱۴ قانون آئین دادرسی کیفری مورد پذیرش قرار گرفته و این دادگاه این موضوع را مدنظر قرار داده که خسارت وارده به نامبرده از این باب است ایشان پدر فرزندی معلول می‌باشد که اجرای به موقع قانون باعث می‌شد حتی اگر به صورت ناچیز مبلغی از جهت مالیات بر حقوق ایشان افزوده می‌شد و نامبرده شرمنده همسر و فرزند معلول خود در تامین اقلام پزشکی نمی‌گشت، یا حداقل لوازم پزشکی را تامین می‌کرد که اقدام دانشگاه تهران باعث گردیده ایشان دچار شرمساری و اختلال اضطرابی و تنش‌های ذهنی گردیده لذا مستندا به ماده ۱۴ قانون آئین دادرسی کیفری حکم بر الزام رئیس دانشگاه تهران به عذرخواهی بدین طریق که در سایت اصلی دانشگاه تهران و تلویزیون مجازی دانشگاه تهران حداقل فیلمی به مدت ۵ دقیقه ضبط شود و ایشان از آقای محمدهادی … خانواده ایشان عذر خواهی کرده و مراتب پشیمانی خود را اعلام کند و روند کامل اقدامات خلاف قانون روسای سابق و خود را تشریح و برنامه خود را در جهت عدم تکرار این امور به صورت مستند بیان نماید.

لازم به ذکر است دانشگاه تهران می‌بایست رأی دادگاه را نیز در این سایت بارگذاری نماید. با توجه به اینکه اجرای این قسمت از حکم جنبه شخصی داشته است، عدم اجرای این کار در صورت قطعیت رای در ظرف مهلت قانونی باعث می‌شود حسب تبصره ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، دانشگاه تهران روزانه مبلغ ۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال جریمه گردد و این مبلغ به آقای محمدهادی … تا زمان انجام پرداخت شود که این مبلغ قابل احتساب و وصول از سوی اجرای احکام خواهد بود.

این دادگاه همچنین مستندا به ماده ۵۱۵ ،۵۱۹ قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت دانشگاه تهران به پرداخت مبلغ ۲/۷۸۶/۰۰۰ ریال از بابت هزینه دادرسی و پرداخت مبلغ ۴۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال بابت هزینه کارشناسی صادر و اعلام می‌نماید.

در خصوص مطالبه خسارت مادی از سوی محمدهادی … مبنی بر اینکه عدم پرداخت به موقع مبالغ مالیات موجب گردیده است که هزینه‌های درمانی افزایش پیدا کند این دادگاه این مابه‌تفاوت را مصداق عدم‌النفع می‌داند، لذا مستنداً به تبصره ۲ ماده ۵۱۵ قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر بی‌حقی خواهان نسبت به این خواسته صادر و اعلام می‌شود. رأی صادره حضوری و ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه ۲۰ محاکم حقوقی تهران – …