دیدگاه

تغییر نحوه پذیرش وکیل در طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار؛ محکی برای قوه مقننه

به قلم وکیل سيدمهدی حجتی

وکلاپرس- عضو هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز در واکنش به طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، یادداشتی درخصوص تغییر نحوه پذیرش وکیل نوشت.

به گزارش وکلاپرس به نقل از روزنامه اعتماد، دکتر سیدمهدی حجتی، عضو هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز، در واکنش به طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، یادداشتی درخصوص تغییر نحوه پذیرش وکیل نوشت.

بیشتر بخوانید: طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار فردا در صحن علنی مجلس بررسی می شود

متن یادداشت در ادامه آمده است:

شاید کمتر جایی از ممالک متمدن دنیای امروز بتوان شاهد بود که حرفه‌ ای مانند وکالت دادگستری، به‌ مثابه یک کسب و کار ساده و عادی و در ردیف سایر مشاغل آزاد قرار گرفته باشد و افراد، بتوانند با اهداف اقتصادی صرف و با هدف غایی کسب سود منفعت به این حرفه وارد شوند.

تلاش برای تغییر ماهیت حرفه ای وکالت با هدایت جریانی خاص

با این حال در کشور ما، علی‌ رغم تجربه یکصد ساله و دیرین در حوزه وکالت و با وجود پیشرو بودن ایران در منطقه خاورمیانه در این حوزه تا بدانجا که حتی در تدوین اساسنامه اتحادیه بین‌ المللی وکلا (IBA) در سال ۱۹۴۷ میلادی نقشی موثر ایفا کرده است و به‌ رغم نظمی که سال‌ ها به واسطه وجود قوانین خوب و استخوان‌دار بر این حرفه حاکم بوده است؛ چند سالی است که با هدایت جریانی خاص که نشأت گرفته از تفکری اقتصادی و بازاری است، حرفه وکالت به عنوان یکی از ارکان دادرسی عادلانه که در امر قضا و دادرسی، دخالت مستقیم دارد در حال تبدیل شدن به یک کسب و کار و به عبارت فرنگی آن «business» است و ماهیت حرفه‌ ای آن به عنوان یک «profession» در حال تغییر است.

آغاز استحاله تدریجی حرفه وکالت توسط مجلس دهم

مجلس دهم بدواً در قالب قوانین سنواتی بودجه و با هدایت همان جریان فکری نفوذی و معاند با نهاد وکالت که مجموعه‌ ای از مردودین مکرر آزمون ورودی کانون‌ های وکلا آن را رهبری می‌ کند، با درج عباراتی همچون «کسب و کارهای حقوقی» در قانون بودجه که اصولا کارکردی برای تعریف و تغییر ماهیت چیزی ندارند، استحاله تدریجی حرفه وکالت را آغاز کرد.

بیشتر بخوانید: اظهارنظر عجیب یک نماینده مجلس: قانون وکلا یکی از بدترین قوانین است

کنار این مقررات، برخی با توسل به قانون اجرای سیاست‌ های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی و طرح شکایات عدیده در شورای رقابت و هیات مقررات‌زدایی علیه کانون‌ های وکلا، بر طبل کسب و کار بودن حرفه وکالت کوفتند و وقتی نتیجه‌ ای حاصل نکردند با لابی اقتصاددانانی که نظریات ایشان تاکنون نظام اقتصادی کشور را تا مرز اضمحلال پیش برده است، به صورت مکرر در مقام اصلاح موادی از قانون اجرای سیاست‌ های کلی اصل ۴۴ برآمدند تا از این مجرا، تصریحا ماهیت حرفه وکالت را منقلب و آن را تجاری‌ سازی کنند و متاسفانه، مجلس نیز تاکنون به‌رغم تمامی تحذیرات صورت گرفته از ناحیه حقوقدانان با این جریان و اقتصاددانان حامی آنها همراهی قابل تاملی داشته است.

قوه مقننه در آستانه محکی بزرگ برای تصویب یا رد طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار

در حال حاضر پس از تصویب طرحی موسوم به «طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار» در کمیسیون جهش تولید مجلس شورای اسلامی که واجد کارکردی اقتصادی است و با مباحث و موضوعات حقوقی و حق دفاع مردم قرابتی ندارد، این طرح با امضای بیش از ۵۰ نماینده مجلس به صورت خارج از نوبت در دستور بررسی صحن علنی مجلس قرار گرفته است و قوه مقننه در آستانه محکی بزرگ برای تصویب یا رد این طرح قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید: سخنان رییس اسکودا درباره طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب‌ و کار

این طرح که با شعار کاذب جایگزینی معیار علمی به جای معیار تعیین ظرفیت برای پذیرش کارآموز وکالت تدوین و راهی صحن علنی مجلس گردیده است در صورت تصویب نهایی، نحوه صدور پروانه وکالت را در کشور به ابتذال خواهد کشید و ضعیف‌ترین و کم‌بنیه‌ترین افراد از نظر علمی را که صلاحیتی برای پرداختن به حرفه وکالت ندارند وارد این حرفه خطیر که با جان و مال و ناموس مردم سر و کار دارد خواهد کرد.

تغییر نحوه پذیرش وکیل

در ماده ۶ این طرح که ناظر بر اصلاح تبصره ذیل ماده ۱ قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت (مصوب ۱۳۷۶) است؛ با پیش‌بینی مولفه‌ای به نام «نصاب شناور» مقرر شده:

«داوطلبانی که حداقل هفتاد درصد (۷۰%) امتیاز میانگین نمرات یک درصد (۱%) حائزان بالا‌ترین امتیاز را کسب کرده‌ اند، قبول اعلام شده و…»

بدین‌ ترتیب، ملاک قبولی در آزمون وکالت در این طرح، کسب هفتاد درصد میانگین نمره یک درصد داوطلبانی است که در آزمون پذیرش کارآموز وکالت، بالاترین نمره را گرفته باشند و نتیجتا هر مقدار که آن یک درصد مورد نظر از نظر علمی، ضعیف‌ تر و کم‌ بنیه‌ تر و بی‌ سوادتر باشند، افراد بیشتری به لحاظ قابلیت رسیدن به ۷۰ درصد نمره میانگین یک درصد حائزان بالا‌ترین نمرات، در آزمون پذیرفته خواهند شد.

بیشتر بخوانید: نسخه جدید طرح تسهیل صدور برخی مجوزهای کسب و کار + متن

برای نمونه اگر در یک آزمون، میانگین نمرات یک درصد حائزان بالاترین امتیاز، ۱۴ باشد کسانی که حتی موفق به کسب نمره ۱۰ در آزمون ورودی نشده باشند نیز پذیرفته خواهند شد.

در فرضی دیگر، اگر در یک سال، تمامی داوطلبان پاسخنامه‌های خود را به صورت سفید تحویل مرجع برگزارکننده آزمون دهند، در این صورت و با این فرض، همگی آنها با نمره صفر در آزمون وکالت پذیرفته می‌شوند؛ زیرا میانگین نمره یک درصد حائزین بالاترین امتیاز، صفر است و هفتاد درصد نمره صفر نیز نتیجتا صفر خواهد بود و بدیهی است وجود این‌گونه باگ‌ها در قانونگذاری و امکان حیله به قانون، وهن مجلس شورای اسلامی و به ابتذال کشیدن معیار علمی برای جذب داوطلبان آزمون وکالت در کشور است.

عواقب عدم توجه به ضرورت ارائه کیفی خدمات حقوقی به شهروندان در مراجع قضایی و شبه قضایی

بدیهی است که اگر وکالت را در کنار قضاوت، بال دوم فرشته عدالت می‌ دانیم و نمایندگان محترم مجلس، معتقد به ضرورت ارائه کیفی خدمات حقوقی به شهروندان در مراجع قضایی و شبه قضایی برای تضمین حق دفاع شهروندان بوده و عقیده بر هم آوردی وکیل در قبال قاضی از نظر علمی و فنی داشته باشند، طبعا نخواهند پذیرفت که وقتی معیار علمی در آزمون قضاوت در کشور نمره ۱۲ از ۲۰ و معادل ۶۰ درصد نمره کل آزمون است، افرادی با نمرات زیر ۱۰ که حداقل معیار قبولی در هر آزمونی است، واجد صلاحیت برای ورود به حرفه وکالت باشند و علی‌ رغم عدم توانایی علمی، به دفاع از شهروندانی بپردازند که بی‌ خبر از همه جا و با اعتماد به کانون وکلا به عنوان مرجع صادر‌کننده پروانه وکالت، گمان می‌ کنند که وکیلِ منتخب ایشان، صلاحیت علمی لازم برای دفاع یا طرح صحیح دعوی را دارد.

بیشتر بخوانید: متن کامل سخنرانی دکتر جلیل مالکی در خصوص طرح تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار

تردیدی نیست که دود تصویب قوانینی از این دست که فاقد پشتوانه کارشناسی و مطالعاتی است، بدوا به چشم قوه قضاییه و سپس به چشم مردم خواهد رفت و متاسفانه تاکنون، تنبهات و تحذیرات حقوقدانان کشور در این زمینه کارساز واقع نشده و امیدواریم که نمایندگان ملت در زمان بررسی این طرح به تذکرات دلسوزانه حقوقدانان کشور توجه کرده و نصاب شناوری را که هیچ جای دنیا پیاده‌سازی و اجرا نشده را حذف و در صورتی که عقیده به جایگزینی معیار علمی به‌ جای تعیین ظرفیت در آزمون وکالت داشته باشند، معیاری تعیین نمایند که داوطلبانی با سطح علمی حداقل متوسط در چنین آزمونی پذیرفته شوند.

منبع: روزنامه اعتماد

خرید آنلاین کتاب حقوقی و وکالت و قوانین و کتب کاربردی حقوق

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا