آگاهی و آموزش حقوقیویژه

راهنمای تصویری ثبت ادعای مالکیت در سامانه کاتب

وکلاپرس- طبق ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت معاملات اموال غیرمنقول سازمان مکلف است ظرف یک سال از تاریخ ابلاغ این قانون سامانه‌ای را با عنوان ساماندهی اسناد غیررسمی جهت ثبت ادعاهای راجع به مالکیت عین مالکیت منافع بیش از دو سال و حق انتفاع و حق ارتفاق اموال غیرمنقول و مستندات مربوط به آن که قبل از راه اندازی سامانه مذکور ایجاد شده و فاقد سند رسمی هستند ایجاد کند.

به گزارش وکلاپرس، اگر چه این سامانه (موسوم به سامانه ساغر) هنوز رسما راه اندازی نشده و در انتظار رونمایی است اما سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با هدف تسهیل فرآیند ثبت و اعلام ادعاهای مالکیت اشخاص نسبت به املاک و اراضی اقدام به راه اندازی سامانه ای با موضوع ثبت ادعاهای مالکیت در بخشی از سامانه کاتب نموده است.

بیشتر بخوانید:

این سامانه به منظور ایجاد نظم شفافیت و سهولت در ارائه خدمات طراحی شده و به متقاضیان اجازه میدهد تا ادعاهای خود را نسبت به زمین ها و املاک به صورت الکترونیکی ثبت و مستندات مربوط را بارگذاری نمایند.

در این سامانه اشخاص میتوانند مدارک مالکیت خود را بارگذاری و اطلاعات لازم را ثبت کنند. ثبت ادعا در سامانه به منزله ی آغاز فرآیند رسیدگی است و پس از ثبت نهایی ادامه بررسی و تصمیم گیری در مراجع ذی صلاح انجام خواهد شد.

هدف از ایجاد این سامانه تسهیل دسترسی مردم به خدمات ثبتی کاهش مراجعات حضوری تسریع در گردآوری مستندات مالکیت و فراهم سازی بستر واحد برای ثبت ادعاهاست و صدور اسناد رسمی مالکیت می باشد.

این سند، راهنمای کاربری سامانه بوده و مراحل ثبت ویرایش بارگذاری مدارک و پیگیری وضعیت درخواست را به زبان ساده و گام به گام تشریحمی کند تا کاربران بتوانند با اطمینان و آگاهی کامل از این خدمت استفاده نمایند.

جهت ثبت ادعا در سامانه کاتب مربوط به سازمان ثبت می بایست مراحل زیر طی شود:

  1. ورود به سامانه کاتب
  2. دریافت کد رهگیری نقشه
  3.  ثبت اطلاعات و مستندات ادعا
  4. دریافت کد رهگیری ادعا
  5. مراجعه به مراجع اقدام
  6. درج گواهی اقدام

تذکر؛  در انتهای این خبر واژه نامه ای جهت استفاده از تعاریف و مفاهیم عبارتهای حقوقی تنظیم شده است.

دریافت کد رهگیری نقشه

برای دریافت کد رهگیری نقشه ابتدا میبایست وارد سامانه کاتب شوید و صفحه اصلی سامانه را مشاهده نمایید. (تصویر ۱)

دریافت کد رهگیری نقشه
دریافت کد رهگیری نقشه

در مرحله بعد از طریق صفحه اصلی سامانه کاتب وارد بخش «قانون الزام» شوید و آیکون «درخواست تهیه نقشه» را انتخاب نمایید. (تصویر ۲)

دریافت کد رهگیری نقشه
دریافت کد رهگیری نقشه

جهت شروع ثبت درخواست می بایست آیکون »ثبت درخواست جدید« را انتخاب نمایید. (تصویر ۳)

جهت شروع ثبت درخواست می بایست آیکون »ثبت درخواست جدید« را انتخاب نمایید.
جهت شروع ثبت درخواست می بایست آیکون »ثبت درخواست جدید« را انتخاب نمایید.

در این صفحه لازم است اطلاعات فیلدهای ستاره دار را کامل نمایید تا نقشه برداری جهت حضور و ثبت اطلاعات نقشه به شما تخصیص داده شود.

با درج کد پستی آدرس دقیق ملک شما تکمیل خواهد شد.

سپس با حرکت نشانگر بر روی نقشه میبایست ملک خود را انتخاب نمایید تا مختصات دقیق آن برای نقشه بردار ارسال شود. (تصویر ۴)

در نظر داشته باشید با وارد کردن کد پستی آدرس دقیق ملک تکمیل خواهد شد و مختصات ملک بر روی نقشه نمایش داده می شود.

همچنین وارد کردن اطلاعات ملک و انتخاب نقشه روی ملک اجباری بوده که جهت انتخاب ملک راههای مختلفی جهت جستجو تعبیه شده است.

سپس با حرکت نشانگر بر روی نقشه میبایست ملک خود را انتخاب نمایید تا مختصات دقیق آن برای نقشه بردار ارسال شود
سپس با حرکت نشانگر بر روی نقشه میبایست ملک خود را انتخاب نمایید تا مختصات دقیق آن برای نقشه بردار ارسال شود

امکان انتخاب گروه های نقشه بردار تعریف شده است که پس از ثبت اطلاعات نقشه بردار مربوطه به پرونده تخصیص داده خواهد و پیامکی برای متقاضی نقشه برداری ارسال می گردد.

امکان درج توضیحات لازم برای نقشه بردار در آیتم توضیحات فراهم می باشد.

در نظر داشته باشید چنانچه ملکی وجود دارد که میتوان آن را با اشخاص دیگری به اشتراک گذاشت می توانید اطلاعات وی را در بخش «لیست اشخاص مجاز برای استفاده از نقشه» وارد نمایید.

(تصویر ۵)

امکان درج توضیحات لازم برای نقشه بردار در آیتم توضیحات فراهم می باشد.
امکان درج توضیحات لازم برای نقشه بردار در آیتم توضیحات فراهم می باشد.

برای افزودن اشخاص مجاز ابتدا دکمه افزودن (تصویر ۵) را انتخاب نمایید تا فرم زیر باز شود.

با انتخاب هر یک از گزینه های «شخص حقیقی»، «شخص حقوقی» می بایست جزئیات مربوطه به صورت الزامی وارد شود و سپس دکمه «افزودن» انتخاب گردد تا اطلاعات متقاضی در جدول تصویر ۵ نمایش داده شود. (تصویر ۶)

(تصویر 6)
(تصویر ۶)

پس از درج تمام اطلاعات الزامی فرم میبایست دکمه آبی رنگ انتهای صفحه را انتخاب نمایید (تصویر ۵)

پس از ثبت موفق اطلاعات پیامکی حاوی شماره همراه و نام نقشه بردار تخصیص داده شده برای ثبت کننده اطلاعات ارسال می شود و بلافاصله به صفحه پیگیری درخواستهای قبلی هدایت خواهید شد. (تصویر ۷)

تصویر ۷
تصویر ۷

لازم به ذکر است همواره امکان اضافه کردن اشخاص مجاز استفاده از نقشه وجود خواهد داشت. (تصویر ۷)

پس از دریافت پیامک آماده شدن پیامک کد رهگیری نقشه میبایست مجددا به سامانه کاتب مراجعه فرمایید.

ثبت اطلاعات و مستندات ادعا

جهت ثبت اطلاعات ادعا از طریق صفحه اصلی سامانه کاتب وارد بخش قانون الزام شوید و آیکون ادعا مالکیت را انتخاب نمایید. (تصویر ۲)

چنانچه شما نماینده شخص حقوقی میباشید می بایست گزینه بله از سوال «آیا شما نماینده شخص حقوقی هستید؟» را انتخاب نمایید و شناسه ملی شخص حقوقی مربوطه را وارد نمایید.

تصویر ۸
تصویر ۸

چنانچه گزینه خیر انتخاب شماست آیکون ثبت ادعای جدید را انتخاب نمایید تا به صفحه بعدی هدایت شوید.

در این صفحه کد رهگیری نقشه خود را وارد نمایید سپس دکمه ارسال را انتخاب کنید. (تصویر ۹)

تصویر ۹
تصویر ۹

در صفحه بعد اطلاعات درج شده توسط نقشه بردار به شما نمایش داده میشود که لازم است این اطلاعات توسط شما بررسی و صحت سنجی شود. (تصویر ۱۰)

(تصویر 10)
(تصویر ۱۰)

در پایین صفحه نیاز به اصلاح اطلاعات یا تایید نقشه وجود دارد چنانچه نیاز به اصلاح اطلاعات را انتخاب نمایید می بایست موارد لازم را ذکر کنید تا مجددا از طریق سیستم به اطلاع نقشه بردار شما برسد (تصویر ۱۱)

تصویر ۱۱
تصویر ۱۱

در صورت انتخاب گزینه نیاز به اصلاح ادعای شما در صفحه پیگیری ادعا ثبت میگردد تا در صورت اصلاح اطلاعات توسط نقشه بردار ادامه مسیر برای شما فراهم باشد. (تصویر ۱۲)

تصویر ۱۲
تصویر ۱۲

پس از تایید نقشه می بایست در صفحه بعد اطلاعات توصیفی ملک خود را ثبت نمایید فیلدهای اجباری با ستاره قرمز رنگ مشخص شده اند. (تصویر ۱۳)

(تصویر 13)
(تصویر ۱۳)

چنانچه استان و شهرستان اعلام شده توسط نقشه بردار با استان و شهرستان انتخابی شما مغایرت داشته باشد سیستم هشدار لازم را به شما نمایش خواهد داد و مانع ثبت اطلاعات توسط شما نخواهد شد در این صورت لازم است گزینه تایید را انتخاب نمایید. (تصویر ۱۴)

(تصویر 14)
(تصویر ۱۴)

با ثبت اطلاعات در صفحه بعد حدود اربعه اعلامی توسط نقشه بردار به شما نمایش داده خواهد شد که قابل تغییر نمی باشد، اما چنانچه موردی وجود دارد که ذکر نشده است یا مغایرتی مشاهده نموده اید میتوانید با استفاده از آیتم توضیحات نکات خود را ذکر فرمایید. (تصویر ۱۵)

(تصویر 15)
(تصویر ۱۵)

در صفحه بعد امکانی فراهم شده است تا چنانچه ملک ادعا شما آپارتمان باشد منضماتی از قبیل انباری پارکینگ و … را تعریف نمایید.

برای ورود اطلاعات دکمه افزودن را انتخاب کنید تا فرم ثبت اطلاعات باز شود.

چنانچه ملک شما منظمی نداشته باشد میتوانید با استفاده از دکمه بعدی این صفحه را رد کنید. (تصویر ۱۶)

(تصویر 16)
(تصویر ۱۶)

با انتخاب دکمه افزودن فرم زیر باز میشود که لازم است فیلدهای الزامی تکمیل شوند و دکمه افزودن انتخاب گردد.

شما میتوانید با استفاده از این فرم اطلاعات بیش از یک منضم را وارد نمایید. (تصویر ۱۷)

(تصویر 17)
(تصویر ۱۷)

با انتخاب دکمه مرحله بعد وارد صفحه اطلاعات مدعی میشوید که لازم است از آیتم اشخاص نام خود یا شرکت حقوقی که در مراحل ابتدایی وارد کرده اید را انتخاب نمایید.

چنانچه یک مورد انتخاب گردد لازم است یکی از گزینه های خودم یا نماینده قانونی انتخاب گردد.

با انتخاب گزینه «خودم» اطلاعات شما به صورت غیر قابل تغییر نمایش داده خواهد شد. (تصویر ۱۸)

(تصویر 18)
(تصویر ۱۸)

با انتخاب گزینه نماینده قانونی اطلاعات شما به عنوان نمایندده قانونی نمایش داده خواهد شد و وارد کردن اطلاعات مدعی و جزئیات نحوه ارتباط با مدعی اجباری می باشد.

در صورتی که شما نماینده قانونی مدعی باشید لازم است مدارک خود را به صورت الزامی بارگذاری نمایید. (تصویر ۱۹)

(تصویر 19)
(تصویر ۱۹)

جهت بارگذاری مدارک باید دکمه افزودن انتخاب شود (تصویر ۱۹) تا فرم زیر باز شود.

شما این فرم را در مراحل آتی نیز مشاهده خواهید کرد در این فرم انتخاب نوع مدرک و فایل مدرک اجباری است که برای راهنمایی بیشتر می توانید توضیحات خود را نیز درج نمایید و سپس دکمه افزودن را انتخاب کنید. (تصویر ۲۰)

(تصویر 20)
(تصویر ۲۰)

با ثبت اطلاعات در صفحه اطلاعات مدعی به صفحه سابقه اقدامات قبلی راهنمایی خواهید شد.

در این صفحه می بایست یکی از گزینههای داشته ام یا نداشته ام را انتخاب نمایید.

با انتخاب گزینه نداشته ام میتوانید اطلاعات را ثبت و به صفحه بعدی هدایت شوید. (تصویر ۲۱)

(تصویر 21)
(تصویر ۲۱)

با انتخاب گزینه داشته ام، می توانید جزئیات اقدامات خود را که در هر مرجع اقدام که اقداماتی داشته اید ثبت نماید. (تصویر ۲۲)

(تصویر 22)
(تصویر ۲۲)

در صفحه بعد، الزم است فیلدهای اجباری تکمیل شود و گزینه های مستنداتی که آماده بارگذاری هستند را تیک بزنید. (تصویر ۲۳)

(تصویر 23)
(تصویر ۲۳)

به ازای هر گزینه ای که از انواع مستندات تیک زده باشید فرم های مربوطه به صورت متوالی ظاهر میشوند که می بایست آیتم های اجباری آنها تکمیل گردد.

برای مثال در فرم مبایعه نامه قولنامه لازم است فیلدهای ستاره دار تکمیل گردد اطلاعات خریداران فروشندگان تکمیل و مستندات لازم بارگذاری شود. (تصویر ۲۴)

(تصویر 24)
(تصویر ۲۴)

برای بارگذاری مستندات همانند تصویر ۲۰ می بایست دکمه افزودن انتخاب شود و تمام مستندات شما بارگذاری گردد در نظر داشته باشید از هر نوع مدرک امکان ثبت بیش از یک مورد فراهم می باشد.

برای ثبت اطلاعات خریداران و فروشندگان لازم است دکمه افزودن انتخاب شود تا فرم زیر باز شود.

در این فرم می توانید اطلاعات اشخاص حقیقی و حقوقی را متناسب با نقش انتخابی اطلاعات افراد وارد نمایید. (تصویر ۲۵)

(تصویر 25)
(تصویر ۲۵)

فرم های زیر جهت بارگذاری هر کدام از مستندات نمایش داده خواهد شد.

هبه نامه (تصویر ۲۶)

(تصویر 26)
(تصویر ۲۶)

گواهی انحصار وراثت (تصویر ۲۷)

گواهی انحصار وراثت (تصویر 27)
گواهی انحصار وراثت (تصویر ۲۷)

وصییت نامه (تصویر ۲۸)

وصییت نامه (تصویر 28)
وصییت نامه (تصویر ۲۸)

وقف نامه (تصویر ۲۹)

وقف نامه (تصویر 29)
وقف نامه (تصویر ۲۹)

صلح نامه (تصویر ۳۰)

صلح نامه (تصویر 30)
صلح نامه (تصویر ۳۰)

صداق (تصویر ۳۱)

صداق (تصویر 31)
صداق (تصویر ۳۱)

ایقاع (تصویر ۳۲)

ایقاع (تصویر 32)
ایقاع (تصویر ۳۲)

اجاره به شرط تملک بیش از ۲ سال (تصویر ۳۳)

اجاره به شرط تملک بیش از 2 سال (تصویر 33)
اجاره به شرط تملک بیش از ۲ سال (تصویر ۳۳)

تعهد به بیع (تصویر ۳۴)

تعهد به بیع (تصویر 34)
تعهد به بیع (تصویر ۳۴)

سایر اعمال حقوقی عادی (تصویر ۳۵)

سایر اعمال حقوقی عادی (تصویر 35)
سایر اعمال حقوقی عادی (تصویر ۳۵)

تعهد به انجام کلیه اعمال حقوقی (تصویر ۳۶)

تعهد به انجام کلیه اعمال حقوقی (تصویر 36)
تعهد به انجام کلیه اعمال حقوقی (تصویر ۳۶)

عقد رهن (تصویر ۳۷)

عقد رهن (تصویر 37)
عقد رهن (تصویر ۳۷)

پیش فروش ساختمان (تصویر ۳۸)

پیش فروش ساختمان (تصویر 38)
پیش فروش ساختمان (تصویر ۳۸)

پس از ورود اطلاعات فرمهای فوق وارد صفحه سابقه تصرف خواهید شد که می بایست فیلدهای الزامی این فرم را تکمیل نمایید. (تصویر ۳۹)

(تصویر 39)
(تصویر ۳۹)

پس از ثبت اطلاعات سابقه تصرف وارد صفحه ثبت نهایی ادعا خواهید شد که تمام اطلاعات وارد شده توسط شما و اطلاعات تهیه شده توسط نقشه بردار به شما نمایش داده خواهد شد چنانچه اطلاعاتی نیاز به اصلاح دارند میتوانید با انتخاب دکمه مرحله قبل به صفحه مورد نظر خود برگردید تا ویرایش لازم را انجام دهید.

پس از بررسی اطلاعات و انتخاب گزینه «صحت کلیه اطلاعات مندرج در این ادعا را تائید مینمایم و مسئولیت قانونی آن را میپذیرم.» می توانید دکمه سبز رنگ ثبت نهایی را انتخاب نمایید.

اگر نهایی سازی با موفقیت انجام شود کد یکتایی با عنوان کد رهگیری ۰۰۲۰ ادعا از طرف سازمان ثبت اسناد و املاک به این ادعا اختصاص داده می شود.

لازم به ذکر است که هر کد رهگیری ادعا زمان ایجاد فقط و فقط متعلق به یک نفر میباشد. (تصویر ۴۰)

در صورت انتخاب دکمه «انصراف از ادعا»

(تصویر 40)
(تصویر ۴۰)

پس از ثبت نهایی ادعا فایل گواهی درج ادعا قابل دریافت خواهد بود و اطلاعات درج شده در صفحه پیگیری درخواستهای قبلی تصویر (۸) قابل مشاهده خواهد بود.

لازم به ذکر است چنانچه اطلاعات پلاک ثبتی شما درج نشده باشد پس از ثبت نهایی سیستم به صورت اتوماتیک استعلام پلاک ثبتی ملک شما را از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خواهد گرفت سپس در جدول موجود در این فرم قابل مشاهده خواهد بود.

به محض ایجاد کد رهگیری ادعا گواهی درج ادعا شامل اقلام اطلاعاتی از قبیل تاریخ درج کد رهگیری درج ادعا و سایر مشخصات ادعا توسط سازمان ثبت اسناد و املاک تولید میگردد.

(تصویر ۴۱)

(تصویر 41)
(تصویر ۴۱)

درج گواهی اقدام

جهت بارگذاری گواهی اقدام می بایست از صفحه پیگیری درخواستهای ثبت شده تصویر (۸) وارد صفحه پیگیری ادعا شوید.

ادعایی که وضعیت آن نهایی شده است را انتخاب نمایید و سپس دکمه گواهی اقدام را انتخاب کنید. (تصویر ۴۲)

(تصویر 42)
(تصویر ۴۲)

با انتخاب دکمه گواهی اقدام به صفحه بعدی هدایت میشوید میتوانید با انتخاب دکمه درج ،گواهی اقدام به تکمیل فرم بعدی نمایید. (تصویر ۴۳)

(تصویر 43)
(تصویر ۴۳)

با باز شدن فرم امکان تکمیل فیلدهای الزامی فراهم می باشد.

پس از درج اطلاعات دکمه ثبت را انتخاب نمایید. (تصویر ۴۴)

(تصویر 44)
(تصویر ۴۴)

واژه نامه:

۱- اجاره به شرط تملیک: اجاره به شرط تملیک قراردادی است که به موجب آن مالک ملک (موجر) آن را به شخص دیگری اجاره می دهد و همزمان شرط میشود که پس از اتمام مدت اجاره یا تحقق شرایط مشخص ملک به مستأجر منتقل و مالکیت او شود.

این قرارداد ترکیبی از عقد اجاره و قرارداد فروش (بیع) است به گونه ای که پرداخت اجاره ها یا مبلغی مشخص به عنوان بخشی از قیمت نهایی در نظر گرفته میشود.

۲- انحصار وراثت: انحصار وراثت فرایندی حقوقی است که طی آن وراث قانونی متوفی شناسایی میشوند و سهم هر یک از وراث در اموال متوفی مشخص می گردد.

این فرایند معمولاً در دادگاه و یا دفاتر رسمی ثبت اسناد و املاک انجام میشود و نتیجه آن صدور گواهی انحصار وراثت است که نشان میدهد چه کسانی و با چه نسبتی مالک قانونی اموال متوفی هستند.

۳- ایقاع: ایقاع در حقوق به عملی گفته میشود که توسط یک طرف انجام میشود و برای ایجاد تغییر یا ختم یک حق یا تعهد کافی است بدون نیاز به توافق یا امضای طرف دیگر.

به عبارت دیگر ایقاع یک اقدام حقوقی یک جانبه است که با اراده شخص آثار حقوقی خود را ایجاد میکند.

۴- پروانه ساختمان: پروانه ساختمان مجوزی رسمی است که توسط شهرداری یا مراجع ذی صلاح صادر میشود و به مالک یا سازنده اجازه میدهد بر اساس ضوابط قوانین و مقررات شهری اقدام به ساخت تغییر یا نوسازی ساختمان نماید.

۵- پلاک اصلی: پلاک اصلی شماره ای است که در نظام ثبت اسناد و املاک برای شناسایی یک قطعه زمین در محدوده ثبتی مشخص به آن اختصاص داده میشود. این شماره شناسه ی اولیه و ثابت هر قطعه زمین در حوزه ثبتی است و مبنای تمام سوابق مالکیت و تغییرات بعدی آن قرار می گیرد.

هر محدوده ثبتی (مانند یک بخش از شهر یا روستا) دارای مجموعه ای از پلاکهای اصلی است که هر کدام بیانگر یک قطعه زمین مستقل در زمان اولیه ی تفکیک و ثبت میباشد.

۶- پلاک فرعی: شماره ای است که به دنبال تفکیک یا تقسیم یک زمین دارای پلاک اصلی به چند قطعه کوچکتر به هر قطعه جدید اختصاص داده می شود.

به عبارت دیگر هر پلاک فرعی زیر مجموعه ی یک پلاک اصلی است و نشان میدهد که آن قطعه از زمین از کدام زمین بزرگ تر منشعب شده است.

در ترکیب شماره ها معمولاً به صورت «پلاک فرعی از پلاک اصلی» نوشته میشود (مثلاً: پلاک ۴۵/۱۲۳ به معنی پلاک فرعی ۱۲۳ از پلاک اصلی ۴۵).

۷- تعهد به بیع: تعهد به بیع عقد یا تعهدی است که یک طرف متعهد به طرف دیگر متعهدله) میدهد تا در آینده مال معینی را به فروش برساند یا منتقل کند.

به عبارت دیگر تعهد به بیع قول به انجام معامله فروش در آینده است و مشابه پیش عقدی است که قبل از انعقاد قرارداد نهایی بیع فروش) ایجاد میشود.

۸- ثمن معامله: ثمن معامله مبلغ یا مالی است که خریدار به فروشنده میپردازد تا مالکیت مال مورد معامله (بیع) به او منتقل شود.

۹- شناسه ملی حقوقی: شناسه ملی حقوقی شماره ای یکتاست که توسط سامانه ملی شناسه اشخاص حقوقی کشور به هر شخص حقوقی مانند شرکتها مؤسسات سازمانها نهادهای عمومی و خصوصی اختصاص داده میشود.

۱۰- صداق: صداق مبلغ مال یا هر چیزی است که به صورت قانونی و شرعی توسط مرد به زن در هنگام عقد نکاح یا ازدواج تعلق میگیرد و جزء حقوق مالی زن محسوب میشود.

صداق ممکن است نقدی ،ملکی طلا یا حتی تعهد انجام کاری خاص باشد و هدف آن تضمین حقوق مالی زن و رسمیت بخشیدن به عقد ازدواج است.

۱۱- صلح نامه: صلح نامه ملک سندی است که به موجب آن دو یا چند نفر که مالکیت یا حقوق قانونی نسبت به یک ملک دارند با توافق و سازش نحوه استفاده مالکیت یا تقسیم ملک را مشخص میکنند.

این سند معمولاً برای حل اختلافهای احتمالی جلوگیری از دعاوی آینده با تعیین شرایط مشارکت و استفاده مشترک از ملک تنظیم میشود

۱۲- عقد رهن: عقد رهن قراردادی است که به موجب آن مدیون یا مدیونین مال یا ملکی را به طلبکار منتقل میکند یا به او رهن میدهد تا تضمین پرداخت دین یا انجام تعهدی خاص باشد.

۱۳- قولنامه: قولنامه قراردادی است که در آن یکی از طرفین یا هر دو طرف متعهد میشوند در آینده معامله ای مثل فروش ملک یا خودرو را انجام دهند.

به عبارت دیگر قولنامه یک تعهد مقدماتی برای انجام معامله اصلی است و خود به تنهایی معمولاً موجب انتقال رسمی مالکیت نمیشود بلکه مقدمه ای برای تنظیم مبایعه نامه یا سند رسمی است.

قولنامه میتواند شامل توافقات مالی زمان تحویل شرایط فسخ و ضمانت اجرای تعهدات طرفین باشد. در معاملات ملکی قولنامه ها غالباً در بنگاه های املاک یا بین طرفین به صورت دستی تنظیم میشوند و معمولاً کد رهگیری رسمی ندارند مگر اینکه در سامانه معاملات املاک ثبت شوند.

۱۴- مال الاجاره: مال الاجاره به مال یا ملکی گفته میشود که مالک آن را به دیگری اجاره داده و مستأجر در مقابل آن مبلغی به عنوان اجاره بها می پردازد.

۱۵- مبایعه نامه: مبایعه نامه قراردادی است که به موجب آن فروشنده (بایع) تعهد میکند مال معینی را در برابر مبلغی معین به خریدار (مشتری) منتقل کند.

این سند نشان دهنده ی وقوع بیع (معامله فروش) بین دو طرف است و از نظر حقوقی نوعی عقد لازم محسوب می شود؛ یعنی هیچ یک از طرفین نمیتوانند آن را بدون رضایت دیگری فسخ کنند، مگر در موارد خاص پیش بینی شده در قانون (مثل خیار شرط یا خیار غبن).

مبایعه نامه می تواند رسمی (تنظیم شده در دفتر اسناد رسمی) یا عادی (تنظیم شده بین طرفین یا در بنگاه معاملات ملکی) باشد.

در معاملات ملکی، مبایعه نامه عادی اغلب توسط مشاوران املاک در سامانه ثبت معاملات املاک کشور تنظیم و دارای کد رهگیری میشود.

۱۶- منضم: عبارت «منضم یک آپارتمان» در اسناد رسمی به معنای ملحق بودن یا تعلق داشتن یک بخش فضا یا ملک جانبی به آن آپارتمان است.

به عبارت دیگر، وقتی در سند مالکیت یا صورت مجلس نوشته میشود «انباری شماره ۳ منضم به آپارتمان شماره ۵» منظور این است که آن انباری از نظر قانونی جزء وابسته و غیر مستقل از آپارتمان شماره ۵ بوده و به صورت جداگانه قابل انتقال یا معامله نیست مگر همراه با همان آپارتمان.

این اصطلاح برای بخش هایی مانند انباری پارکینگ حیاط تراس اختصاصی یا پشت بام اختصاصی به کار می رود که با وجود استقلال فیزیکی از نظر حقوقی تابع آپارتمان اصلی هستند.

۱۷- موهوبه: موهوبه به مالی گفته میشود که به شخص دیگری به صورت هبه یا هدیه منتقل شده باشد و گیرنده مال مالک قانونی آن گردد.

۱۸- هبه: هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر (واهب) مالی را بدون دریافت هیچ عوض و به صورت رایگان به شخص دیگر (مهب‌له) منتقل می کند.

هبه در حقوق مدنی یک عقد لازم است؛ یعنی پس از قبول توسط گیرنده (مهب‌له) قابل برگشت نیست مگر در موارد خاصی که قانون اجازه داده باشد مانند هبه معارض با مصالح عمومی هیه معسر، یا هبه به شخص غیر قابل قبول.

هبه می تواند شامل انواع اموال منقول (مثل خودرو، پول، طلا) و غیر منقول (مثل زمین، آپارتمان) باشد و معمولاً با سند رسمی یا عقد عادی تنظیم میشود ولی برای اموال غیر منقول تنظیم سند رسمی در دفترخانه لازم است.

۱۹- ورثه: ورثه به افرادی گفته میشود که طبق قانون یا وصیت نامه پس از فوت شخص حق دارند از اموال و داراییهای او سهم ببرند.

۲۰- وقف نامه: وقف نامه سندی رسمی است که به موجب آن مالک یک مال (وقف کننده یا واقف) بخشی از دارایی خود را به نیت کار خیر مذهبی فرهنگی یا اجتماعی به صورت دائمی و غیر قابل انتقال به دیگران اختصاص می دهد. مال وقف شده میتواند منقول (مثل پول، طلا) یا غیر منقول (مثل زمین، آپارتمان، مغازه) باشد و پس از ثبت وقف مالکیت آن به موقوف علیه (کسی یا نهادی که قرار است از وقف استفاده کند) منتقل میشود. اما حق فروش یا تصرف شخصی دیگر در آن وجود ندارد.

تهیه و تنظیم: فریده فرهمندفخر

دکمه بازگشت به بالا