وکلاپرس- محمد رضا جلیلی متولد ۱۳۷۰ که پیش از ورود به رشته حقوق در دوره کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی همدان فارغ التحصیل شده و همچنین رتبه ۳ حقوق تجارت بین الملل آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۳ را کسب کرده استُ، موفق به کسب رتبه دوم اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری همدان شده است.
در همین راستا با او گفت و گویی پیرامون آزمون اختبار و منابع مطالعاتی و شویه برنامه ریزی او در این آزمون داشته ایم که مشروح آن به شرح زیر است:
لطفا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید که پیش از ورود به حرفه وکالت چه میکردید؟
اینجانب محمدرضا جلیلی متولد ۱۳۷۰، دارای مدرک کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات دانشگاه صنعتی همدان، کارشناس حقوق دانشگاه پیام نور هستم و همچنین در حال حاضر دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق تجارت بین الملل دانشگاه شهید بهشتی هستم و تا پیش از حضور در کسوت وکالت در دادگستری شاغل بودم.
درباره نحوه قبولی در آزمون ورودی و رتبه خودتان در آزمون وکالت توضیح دهید؟
پس از تصمیمگیری برای ورود به حرفه وکالت، همزمان با اشتغال در دادگستری، مطالعات آزمونی خود را آغاز کردم. در نهایت، در آزمون ورودی کانونهای وکلای دادگستری در سال ۱۴۰۲، در کانون وکلای دادگستری همدان پذیرفته شدم. پس از گذراندن دوره کارآموزی، در آزمون اختبار سال ۱۴۰۴ شرکت کردم و موفق به کسب رتبه دوم در همان کانون شدم.
برنامهریزی شما برای مطالعه به چه صورت بود؟
با توجه به فاصله زمانی کوتاه میان تصمیمگیری تا روز آزمون (حدود دو ماه)، ناچار شدم برخی دروس و مباحث را حذف کنم تا بر روی سایر مباحث مهم و پرتکرار متمرکز شوم. تمرکز اصلی من بر مطالعه متن قوانین و تستزنی بود و در مباحث اختلافی و دشوار، به مطالعه منابع آزمونی و مرجع میپرداختم.
منابع مورد مطالعه شما و مدت زمان اختصاص داده شده برای کسب آمادگی شرکت در آزمون اختبار چه بود؟
منابع اصلی مطالعهی من برای آزمون اختبار، متن صریح قوانین مرتبط بود. در موضوعاتی که احساس میکردم نیاز به تعمیق بیشتری دارم، به منابع مرجع و کتابهای آزمونی مراجعه میکردم تا نقاط ضعف خود را برطرف کنم. همچنین مطالعهی آراء وحدت رویه و نظریات مشورتی – بهویژه در موضوعات اختلافی – را نیز در برنامهی خود گنجانده بودم.
از نظر زمانبندی، با توجه به اینکه آزمون در اواخر آذرماه برگزار میشد، مطالعهی خود را از ابتدای مهرماه آغاز کردم. در هفتههای اول با ساعات کمتری شروع کردم و هرچه به تاریخ آزمون نزدیکتر شدم، بهتدریج بر حجم و شدت مطالعهام افزودم تا بتوانم با آمادگی کامل در آزمون حاضر شوم.
دوره کارآموزی خودتان را چطور ارزیابی میکنید؟
دوره کارآموزی من همزمان با شروع تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه شهید بهشتی تهران آغاز شد. با توجه به اینکه محل کارآموزی در استان همدان بود، با چالش رفتوآمدهای هفتگی و مدیریت همزمان دو مسئولیت جدی مواجه شدم. با این حال، این همزمانی مانع خاصی برای پیشبرد موازی این دو مسیر ایجاد نکرد و در نهایت دوره کارآموزی را مطابق با برنامهریزی کانون به پایان رساندم. از نقاط مثبت این دوران، حضور مستمر در محاکم دادگستری و شرکت در کارگاههای آموزشی برگزارشده توسط کانون وکلای همدان بود که تأثیر زیادی در ارتقای مهارتهای عملی من داشت.
پیشنهاد شما برای ارتقاء کیفیت دوره کارآموزی چیست؟
دوره کارآموزی، مهمترین بستر برای ارتقای مهارتهای عملی کارآموزان محسوب میشود؛ چراکه تا پیش از این دوره، آنان عمدتاً در فضای آکادمیک و غیرعملی حضور داشتهاند. برای موفقیت در وکالت، صرفاً دانش نظری کافی نیست و کسب مهارتهای عملی و آشنایی با رویههای قضایی ضروری است. بنابراین، پیشنهاد من این است که کانونهای وکلا برنامههای خود را بهسمت آموزشهای کاربردی سوق دهند و کارآموزان را برای حضور واقعی در محیط قضایی آماده کنند. بهویژه، برگزاری کارگاههای آموزشی با محوریت دعاوی رایج و روزمره، و نیز فراهمآوردن امکان حضور مستمر کارآموزان در محاکم با همکاری مسئولان قضایی، میتواند تأثیر بسزایی در کیفیت این دوره داشته باشد.
نظر و پیشنهاد شما درباره شکل برگزاری آزمون اختبار چیست؟ شیوه فعلی برگزاری آزمون اختبار را مطلوب میدانید؟
بهنظر من، شیوه فعلی برگزاری آزمون اختبار نیازمند بازنگری اساسی است. مهمترین ایراد آن، غیرمتمرکز بودن فرایند طراحی سوالات است؛ چراکه هر کانون بهصورت مجزا اقدام به طرح سوال میکند و این امر، امکان اعمال سلیقه ممتحن را افزایش میدهد. در نتیجه، پیشبینیپذیری آزمون برای کارآموزان به شدت کاهش مییابد.
تجربه شخصی من نشان داد که برخی دروس بهصورت کاملاً حفظی و برخی دیگر به شیوه تحلیلی و رویهای مطرح میشوند. این ناهماهنگی، سردرگمی کارآموزان را در نحوه آمادگی برای آزمون به همراه دارد.
بنابراین، پیشنهاد من این است که کانونهای وکلا با ایجاد یک وحدترویه در طراحی سوالات، ساختاری شفاف و یکپارچه برای آزمون تدوین کنند. با این کار، کارآموزان از پیش میدانند که با چه نوع سوالاتی مواجه خواهند شد و میتوانند برنامه مطالعاتی منسجمتری را دنبال کنند.
چه پیشنهاداتی به کارآموزان وکالت برای کسب موفقیت در آزمون اختبار دارید؟
توصیه من به کارآموزان وکالت برای موفقیت در آزمون اختبار، در گرو سه رویکرد اساسی است که باید بهصورت همزمان و مستمر دنبال شود.
نخست آنکه مطالعه را از همان ابتدای دوره کارآموزی بهصورت منظم و روزانه در برنامه خود بگنجانند و بدانند که تداوم در مطالعه، بسیار مهمتر از حجم بالای آن در بازه کوتاهمدت است.
دوم، تسلط بر متن صریح قوانین که زیربنای تمام سوالات اختبار محسوب میشود و مرور مکرر آن، نیمی از مسیر موفقیت را هموار میکند.
سوم و مهمتر اینکه مطالعه آراء وحدت رویه و نظریات مشورتی – بهویژه در موضوعات اختلافی – را جدی بگیرند و همچنین با مطالعه آراء قضایی در موضوعات مختلف و کاربردی، خود را با نحوه استدلال قضایی در پروندههای واقعی آشنا سازند تا توانایی تحلیلگری خود را تقویت کنند.
آینده حرفه وکالت را چطور ارزیابی میکنید؟
از نگاه من، آینده حرفه وکالت بهشدت به سمت تخصصیشدن پیش میرود. با توجه به تعداد گسترده فارغالتحصیلان حقوقی که وارد این عرصه میشوند، دیگر امکان فعالیت مؤثر در همه شاخههای حقوقی – که خود بسیار متنوع و گسترده هستند – برای یک وکیل وجود ندارد و تلاش برای کسب دانش عمیق در تمامی این حوزهها نه عملی است و نه کارآمد. بنابراین، وکلا و کارآموزان ناگزیرند که حوزه تخصصی مورد علاقه خود را انتخاب کرده و دانش و مهارت خود را در آن زمینه متمرکز کنند. بهنظر من، تخصصیسازی نه یک انتخاب، بلکه یک الزام جدی برای بقا و موفقیت در این حرفه است و هرچه زودتر این رویه در میان وکلا نهادینه شود، کیفیت خدمات حقوقی نیز ارتقا خواهد یافت.
سخن آخر:
در نهایت برای همه عزیزانی که با علاقه و پشتکار وارد این حرفه می شوند آرزوی موفقیت دارم.

سایر مطالب:
مصاحبه با هدایت معروفی رتبه اول آزمون اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری کردستان
مصاحبه با مهیا شفقی رتبه سوم آزمون اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری گلستان
مصاحبه با روژین رستمی رتبه دوم آزمون اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری کردستان
مصاحبه با مطهره فردصبوری رتبه سوم آزمون اختبار سال ۱۴۰۵ کانون وکلای دادگستری گیلان
مصاحبه با فاطمه بیمون نژاد رتبه دوم آزمون اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری گلستان
مصاحبه با احسان نجفی رتبه دوم اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری خراسان جنوبی
مصاحبه با سعیده رفیعی رتبه اول اختبار سال ۱۴۰۵ کانون وکلای دادگستری گیلان
مصاحبه با محمدرضا جلیلی رتبه دوم اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری همدان
مصاحبه با ابراهیم علی زاده رتبه اول اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری مازندران
مصاحبه با کیانا شیخی رتبه دوم اختبار سال ۱۴۰۴ کانون وکلای دادگستری خراسان