دستورالعمل استقرار نظام معماری سازمانی چابک با رویکرد تحول رقومی

مصوبه شماره ۹۱۴۳۷ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۰

تمامی دستگاههای اجرایی مشمول قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

در اجرای ماده (۶) نقشه راه دولت هوشمند مصوب یکصد و نود و چهارمین جلسه شورای عالی اداری به شماره ۶۷۲۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۳۱ و به منظور ایجاد وحدت رویه در تدوین برنامه استقرار نظام معماری سازمانی چابک با رویکرد تحول رقومی مبتنی بر الگوی مرجع معماری سازمانی خدمات و سنجه های دولت هوشمند پیوست دستورالعمل زیر برای اجرا ابلاغ میشود

دستور العمل تدوین برنامه استقرار نظام معماری سازمانی چابک با رویکرد تحول رقومی

ماده ۱- تعاریف و اصطلاحات

قانون: قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

سازمان: سازمان اداری و استخدامی کشور

دستگاه اجرایی: دستگاههای اجرایی مندرج در ماده (۱) نقشه راه دولت هوشمند تصویب نامه شماره ۶۷۲۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۳۱ شورای عالی اداری شامل دستگاه های اصلی و فرعی

دستگاه اصلی: وزارتخانه ها و سازمانهای مستقل زیر نظر رئیس جمهور، مؤسسات دولتی زیر نظر مستقیم قوای مقننه و قضائیه و با توجه به اهمیت و ضرورت کاربست موضوع بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بیمه مرکزی ایران

دستگاه فرعی: دستگاههای وابسته به دستگاه های اصلی

نظام معماری سازمانی چابک: نظامی یکپارچه و جامع با رویکرد تحول رقومی که جنبه ها و عناصر مختلف یک سازمان (سیستم) را با نگاهی جامع تفکیک و تحلیل مینماید و شامل مجموعه مدلها استانداردها و اقدامات اجرایی برای گذار از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب به گونه ای است که دستگاه بتواند در چرخه های کوتاه و چابک معماری با تمرکز بر مسائل اساسی و اولویت دار و با محوریت راهکارهای دیجیتال و هوشمند و مبتنی بر فناوریهای نوین ضمن ارایه حداقل خروجیهای الزامی به دولت نیازمندی داخلی و خاص خود را نیز پوشش دهد.

سامانه: سامانه ملی یکپارچه معماری سازمانی دولت هوشمند.

کارگروه: کارگروه هوشمند سازی نظام اداری موضوع ماده ۴ نقشه راه دولت هوشمند تصویب نامه شماره ۶۷۲۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۳۱ شورای عالی اداری

ماده ۲ – اهداف این دستور العمل به شرح ذیل است:

(۱) باز معماری لایه کسب و کار دستگاه اجرایی با محوریت هوشمند سازی و سرویس گرایی خدمات کارآمد سازی و دیجیتالی سازی فرایندها و چابک سازی ساختار سازمانی

(۲) باز معماری لایه فناوری اطلاعات و تسهیل تحول رقومی با محوریت بسترسازی برای استقرار نظام حکمرانی «داده مبنا». هوشمند سازی و یکپارچه سازی نرم افزارهای کاربردی امن سازی و پایداری زیر ساخت فناوری

(۳) استقرار نظام جامع نگر معماری سازمانی نوین با رویکردی چابک و مبتنی بر تحول رقومی و هوشمند سازی به منزله چتری فراگیر بر سایر نظام ها و به روشهای مدیریتی و فناوری و همراستا با چرخه هوشمند سازی

(۴) تبدیل معماری سازمانی به یک فرآیند مستمر در دستگاه اجرایی

ماده ۳- در راستای استقرار نظام معماری سازمانی چابک دستگاه اجرایی مکلف است ظرف مدت شش ماه از تاریخ ابلاغ این دستور العمل در چارچوب الگوی مرجع معماری سازمانی (پیوست) نسبت به تهیه سند معماری دستگاه با محوریت هوشمند سازی و ارائه برنامه های توسعه ای و عملیاتی بر اساس مراحل زیر اقدام نماید

مرحله ۱: آماده سازی و تدوین شرح خدمات طرح براساس الزامات این دستور العمل و نیازمندی خاص دستگاه

مرحله ۲: طراحی و تدوین برنامه معماری سازمانی دوساله دستگاه با تمرکز بر لایه های کسب و کار و فناوری اطلاعات

مرحله ۳: بارگذاری استاد معماری و برنامه استقرار آن نظام در سامانه و کسب تاییدیه از کارگروه پیش از اجرای برنامه

مرحله ۴: استقرار نظام معماری سازمانی چابک در دستگاه

تبصره ۱- نظام معماری سازمانی دستگاه اجرایی در قالب چرخه های دو ساله تدوین و بازنگری میشود و اهداف جدید متناسب با سطحبلوغ دستگاه و قوانین و مقررات بالادستی تعیین و اجرا می گردد.

تبصره ۲- دستگاه اجرایی در صورت تدوین معماری سازمانی در لایه های کسب و کار و فناوری اطلاعات و تایید آن توسط کارگروه مجاز به تدوین سایر لایه های معماری سازمانی خود نیز خواهد بود.

تبصره ۳- دستگاه اجرایی در صورت وجود اسناد تهیه شده قبلی نسبت به بازنگری و به روزرسانی و ارائه آن مطابق با مراحل مذکور در این ماده با اولویت محورهای هوشمند سازی خدمات اقدام کند.

تبصره ۴- دستگاه اجرایی در صورت نیاز به استفاده از مشاوران حقیقی حقوقی برای انجام اقدامات حوزه معماری سازمانی، صرفاً مجاز به استفاده از مشاوران مورد تایید سازمان خواهند بود فهرست مشاوران مورد تایید از طریق پورتال سازمان منتشر خواهد شد.

ماده ۴- با ابلاغ این دستورالعمل دستگاه اجرایی مکلف است در صورت وجود طرح پروژه های هوشمند سازی مرتبط با نظام معماری سازمانی چابک در دستگاه با اولویت تکمیل این طرح ها مشخصات مربوط را جهت اخذ تاییدیه کارگروه در سامانه درج کند.

ماده ۵- در چارچوب آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (۱۰۷) قانون، واحد فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی یا عناوین مشابه دستگاه اجرایی متولی اجرای این دستورالعمل میباشد.

ماده ۶- در دستگاه اجرایی کارکنانی با عنوان معمار ارشد سازمانی» و «مربی معماری و نیز سایر نقشهایی که در پیوست این دستور العمل تعیین شده اند علاوه بر وظایف جاری در پست سازمانی خود مسئولیت هماهنگی و ارتباط بین واحدهای مختلف اداری در یک دستگاه اجرایی و واحد معماری سازمانی مستقر در همان دستگاه را بر عهده خواهند داشت این کارکنان به پیشنهاد واحد متولی معماری سازمانی و با تأیید بالاترین مقام دستگاه اجرایی تعیین و به دبیرخانه کارگروه معرفی میشوند.

ماده ۷ – سازمان جهت بسترسازی و ایجاد زیر ساختهای تحقق این دستور العمل اقدامات زیر را بعمل می آورد:

(۱) راه اندازی سامانه به عنوان یکی از زیر سامانه های چرخه هوشمند سازی جهت بارگذاری خروجی ها و تحویل دادنی های حاصل از استقرار نظام معماری سازمانی دستگاه اجرایی با همکاری اعضای کارگروه

(۲) اطلاع رسانی روش توسعه معماری سازمانی چابک مدلهای مرجع معماری اطلاعیه ها و رویدادهای ملی مرتبط با معماری سازمانی تجارب موفق و دستاوردهای دستگاههای اجرایی پیشرو از طریق پورتال سازمان و سامانه

(۳) تدوین و اجرای برنامه جامع آموزش فرهنگ سازی و ترویج معماری سازمانی برای کارکنان و مدیران دستگاههای اجرایی ظرف مدت یک ماه از ابلاغ این دستور العمل

(۴) انتشار و به روزرسانی فصلی فهرست مشاوران مورد تایید حوزه معماری سازمانی

(۵) راه اندازی مکانیزمهای ارزیابی پیشرفت معماری سازمانی در دستگاههای اجرایی اصلی و فرعی و ارائه گزارش اقدامات و پیشرفت کار هر دستگاه در دوره های شش ماهه به کارگروه

ماده ۸- دستگاه اجرایی مکلف است در اجرای گامهای نه گانه چرخه هوشمند سازی سند معماری دستگاه و برنامه های مصوب توسعه ای و عملیاتی مرتبط را مدنظر قرار دهد. سازمان نتایج حاصل از استقرار نظام معماری سازمانی چابک هر دستگاه و میزان پیشرفت آن در چرخه هوشمند سازی را در قالب جشنواره شهید رجایی ارزیابی میکند.

ماده ۹- مسئولیت اجرای این دستور العمل بر عهده بالاترین مقام دستگاه اجرایی است و وضعیت پیشرفت اقدامات مشخص شده در این دستور العمل به همراه موانع یا چالشهای احتمالی میبایست هر شش ماه یکبار به دبیرخانه کارگروه ارسال شود.

تبصره- برنامه و گزارش اقدامات دستگاه فرعی در راستای این دستورالعمل پس از تایید دستگاه اصلی به دبیرخانه کارگروه ارسال می شود.

علاءالدین رفیع زاده