تصمیم بانک مرکزی برای رصد آنلاین تراکنشها از طریق ۷ سامانه
فهرست
وکلاپرس– بانک مرکزی با سامانههای سین، شفق، سمات، XBRL، اعتبارسنجی، روابط اشخاص و سامانه املاک و مستغلات شبکه بانکی میخواهد تراکنشها را آنلاین رصد کند و مانع تخلفات بانکی شود.
به گزارش وکلاپرس به نقل از پیوست، بانک مرکزی در راستای اجرای قانون جدید و افزایش نظارت دادهمحور، از ۷ سامانه شامل سامانههای سین، شفق، سمات، XBRL، اعتبارسنجی، روابط اشخاص و سامانه املاک و مستغلات شبکه بانکی رونمایی کرده است. این سامانهها قرار است تا پایان سال ۱۴۰۴ به بهرهبرداری کامل برسند و بستر رصد آنلاین عملکرد بانکها، کشف تخلفات و شفافیت اطلاعات مالی را فراهم کنند.
بیشتر بخوانید:
- تمهیدات بانک مرکزی برای حمایت از صنایع آسیب دیده از جنگ ۱۲ روزه
- تمامی مجوزهای بانک مرکزی الکترونیکی شدند؛ توقف کامل صدور مجوزهای کاغذی
بانک مرکزی در سالهای اخیر مجموعهای از سامانههای نظارتی و فناوریمحور را برای ارتقای شفافیت و هوشمندسازی نظام بانکی توسعه داده است. این پروژهها شامل سامانه یکپارچه نظارت (سین)، ابزار گزارشگری مالی XBRL، سامانه شفق، سامانه اعتبارسنجی، فاز اول سامانه روابط اشخاص، سامانه املاک، مستغلات و سهامداری شبکه بانکی و سامانه سمات است.
هدف از راهاندازی ۷ سامانه جدید بانک مرکزی
هدف از راهاندازی این سامانهها، نظارت سیستمی، کاهش خطا، پیشگیری از انباشت مطالبات غیرجاری، شناسایی روابط مالی اشخاص، جلوگیری از سوءاستفادههای مالی و ارتقای شفافیت در شبکه بانکی عنوان شده است.
سامانه یکپارچه نظارت (سین)
سامانه یکپارچه نظارت (سین) به عنوان محور اصلی نظارت دادهمحور بانک مرکزی معرفی شد. این سامانه با تکیه بر قوانین جدید و چارچوبهای مقررات احتیاطی، امکان تولید گزارشهای مدیریتی و تحلیلی را فراهم میکند تا وضعیت ثبات و سلامت مؤسسات اعتباری بهصورت لحظهای رصد شود. «سین» قادر است انحرافات شبکه بانکی را هشدار دهد، وضعیت ترازنامهها را پایش کند و عملکرد بانکها را رتبهبندی کند. اجرای این سامانه از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و طبق برنامه، پایان امسال تکمیل میشود.
ابزار گزارشگری مالی XBRL
ابزار گزارشگری مالی XBRL نیز با هدف کاهش خطاهای انسانی در پردازش دادهها طراحی شده است. این ابزار، دادههای مالی را بدون واسطه از بانکها دریافت کرده و در قالب استاندارد به سامانههای تحلیلی منتقل میکند تا گزارشهای چندزبانه دقیق و مقایسهپذیر تولید شود. این رویکرد علاوه بر ارتقای کیفیت دادهها، امکان ارسال مستقیم گزارشهای بانکی به مراجع ذیربط را فراهم میکند.
سامانه شفق
سامانه شفق برای رصد فعالیتهای صندوقهای قرضالحسنه طراحی شده است. این سامانه با استناد به مصوبه شورای پول و اعتبار در مهر ۱۴۰۱ و قانون جدید بانک مرکزی، مانع سوءاستفاده از صندوقها برای فرار مالیاتی یا اقدامات مشکوک به پولشویی میشود.
سامانه اعتبارسنجی
اعتبارسنجی نیز یکی دیگر از محورهای بانک مرکزی است که با هدف کاهش ریسک اعتباری و رعایت اصل تقارن اطلاعات دنبال میشود. شرکت اعتبارسنجی تحت نظارت بانک مرکزی، پایگاه یکپارچه مشتریان بانکی را توسعه داده است. مدل جدید محاسبه امتیاز اعتباری اشخاص حقیقی، ضریب پوشش را از ۳۲ درصد به حدود ۱۰۰ درصد و دقت آن را به ۸۹ درصد افزایش داده است.
سامانه روابط اشخاص
سامانه روابط اشخاص برای شناسایی ارتباطات مالی، مالکیتی و مدیریتی اشخاص حقیقی و حقوقی با بانکها ایجاد شده است. این سامانه بر اساس آییننامه پیشگیری از انباشت مطالبات غیرجاری بانکی توسعه یافته و به پایگاههای اطلاعاتی خارج از بانک مرکزی مانند ثبت احوال، ثبت اسناد و بورس متصل است. این سامانه شامل سه ماژول «اشخاص مرتبط»، «مالک واحد» و «ذینفع واحد» است و نسخه اولیه آن آماده رونمایی است.
سامانه املاک، مستغلات و سهامداری شبکه بانکی
سامانه املاک، مستغلات و سهامداری شبکه بانکی نیز به استناد ماده ۸ برنامه هفتم توسعه راهاندازی شده است تا داراییهای مازاد بانکها شناسایی و مسیر خروج از بنگاهداری فراهم شود. دستورالعمل اجرایی این سامانه در مهر ۱۴۰۳ تصویب و شیوهنامه آن در بهمن همان سال به شبکه بانکی ابلاغ شده است.
سامانه سمات
سامانه سمات به عنوان پایگاه اطلاعاتی ملی تسهیلات و تعهدات بانکی، ابزار کلیدی اعتبارسنجی در فرآیند اعطای تسهیلات است. نسخه سوم این سامانه برای تقویت نظارت سیستمی، اجرای دستورالعمل امهال مطالبات غیرجاری و ارتقای دقت و سرعت در اعطای تسهیلات بازطراحی شده است. بانک مرکزی در حال تغییر معماری کلان سمات است تا امکان اعمال نظارت پیشگیرانه در فرآیند تسهیلاتدهی فراهم شود.
منبع: پیوست
