نظر معاونت حقوقی ریاست جمهوری درخصوص ماهیت حقوقی شرکت‌ های تابعه نهادها و موسسات عمومی غیردولتی

• تاریخ نظریه: ۷۱۶۴۷
• شماره نظریه: ۱۴۰۴٫۵٫۹

استعلام کنندگان:

معاون محترم امور حقوقی و مجلس وزارت نفت

استعلام:

ماهیت حقوقی شرکتهای تابعه نهادها و موسسات عمومی غیردولتی چیست؟

نظریه معاونت حقوقی رئیس جمهور:

۱- مستند از ماده واحد قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی (مصوب ۱۳۷۳/۰۴/۱۹) دایر بر اینکه: «واحدهای سازمانی مشروحه زیر و موسسات وابسته به آن‌ها، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی موضوع تبصره ماده ۵ قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۶ می‌باشند» و تبصره یک آن که اشعار می‌دارد: «موسسه وابسته از نظر این قانون واحد سازمانی مشخص است که به صورتی غیر از شرکت و برای مقاصد غیرتجاری و غیرانتفاعی توسط یک یا چند موسسه و نهاد عمومی غیردولتی تأسیس و اداره می‌شود و به نحوی مالکیت آن متعلق به یک یا چند موسسه یا نهاد عمومی غیردولتی باشد.» موسسات وابسته به نهاد عمومی غیردولتی که به صورت شرکت تأسیس گردیده و یا با اهداف تجارتی و انتفاعی فعالیت نماید، نهاد یا موسسه عمومی غیردولتی تلقی نمی‌گردند. لازم به ذکر است بر اساس بند یک ماده واحد مورد بحث مشعر بر: «شهرداری‌ها و شرکت‌های تابعه آنان مادام که بیش از ۵۰ درصد سهام و سرمایه آن‌ها متعلق به شهرداری‌ها باشد.» شرکت‌های اخیرالذکر، نهاد یا موسسه عمومی غیر دولتی تلقی می‌گردند.

۲- با عنایت به ماده تبصره (۲) ماده واحد قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی که اشاره نموده: «اجرای قانون در مورد موسسات و نهادهای عمومی که تحت نظر مقام وقوف فقیه هستند یا اذن معظم له خواهد بود.» شرکت‌های تابعه موسسات و نهادهای عمومی که تحت نظر مقام معظم رهبری می‌باشند، در فرض اجرای تشریفات شمول قانون نیز به اعتبار مراتب پیش گفته از شمول مقررات ماده واحد قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی خارج است.