وکلاپرس- به موجب قوانین جدید طالبان، حداقل سن ازدواج در افغانستان حذف و ازدواج کودکان زیر ۹ سال توسط دادگاههای شرعی تایید شده است.
به گزارش وکلاپرس، پیش از سقوط کابل در اوت ۲۰۲۱، قانون مدنی افغانستان حداقل سن ازدواج را ۱۶ سال برای دختران تعیین کرده بود. اما طالبان در رویه قضایی خود، این قانون را نادیده گرفته و به جای آن به تفسیر خاصی از فقه حنفی استناد میکنند.
بر اساس آخرین گزارشها در می سال ۲۰۲۶، طالبان با تصویب مقررات جدیدی تحت عنوان «اصول جدایی بین زوجین»، عملاً ازدواج کودکان را قانونی کرده است.
در این قانون جدید، دیگر هیچ سن حداقلی برای ازدواج تعیین نشده و جایگزین قانون قبلی شده است.
آیین نامه اصول جدایی بین زوجین
بر اساس گزارشهای منتشر شده از رسانههای بینالمللی و افغاناینترنشنال، متن کامل و رسمی این آییننامه (که «اصول جدایی بین زوجین» نام دارد) در دسترس نیست، اما مفاد اصلی آن در قالب یک گزارش تنظیم شده است.
این آییننامه ۳۱ مادهای در تاریخ ۱۴ می ۲۰۲۶ (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) توسط وزارت عدلیه طالبان در جراید رسمی منتشر و توسط رهبر این گروه، هبتالله آخوندزاده، تأیید شده است .
بخشی از موادی که در این آیین نامه آمده است عبارت است از:
۱. ازدواج کودکان و شرایط «رضایت»
این بخش از قانون، که بیشترین انتقادها را برانگیخته، به سن ازدواج و نحوه اعلام رضایت دختران میپردازد.
ماده ۵ (ترتیب ازدواج توسط بستگان): اگر ازدواج یک دختر توسط فردی غیر از پدر یا پدربزرگش ترتیب داده شود، تا زمانی که طرفین از نظر اجتماعی هماهنگ باشند و مهریه مناسبی تعیین شده باشد، این ازدواج از نظر قانونی معتبر است.
ماده ۷ (سکوت باکره به مثابه رضایت): این ماده صراحتاً اعلام میکند که «سکوت یک دختر باکره به عنوان رضایت او برای ازدواج تلقی میشود». در حالی که این قاعده در مورد پسران یا زنان ازدواج کرده صدق نمیکند .
حق فسخ پس از بلوغ (خیار البلوغ): دخترانی که در سنین پایین ازدواج کردهاند، پس از رسیدن به سن بلوغ میتوانند برای فسخ ازدواج به دادگاه مراجعه کنند، اما این کار تنها از طریق صدور حکم دادگاه امکانپذیر است .
۲. اختیارات دادگاهها و شرایط جدایی
ماده ۳ (ازدواج با همتای غیرهمسان): اگر زنی با قیمومت شرعی خود (پدر/پدربزرگ) بدون اجازه او با مردی ازدواج کند که از نظر اجتماعی، مذهبی یا قومی همتای او محسوب نمیشود، ممکن است ازدواج نامعتبر اعلام شود.
ماده ۲۲ (خشونت و بدرفتاری): اگر شوهری با همسرش بدرفتاری کند یا حقوق او را ندهد، زن میتواند به دادگاه شکایت کند. اما اگر بتوان از بدرفتاری به روشهای دیگر جلوگیری کرد، دادگاه نمیتواند صرفاً به درخواست زن و بدون رضایت شوهر، حکم جدایی صادر کند.
ماده ۲۴ (ارتداد): اگر یکی از زوجین از اسلام خارج شود، ازدواج به طور خودکار و بدون نیاز به حکم دادگاه منحل میشود.
بیشتر بخوانید:
- قطع اینترنت در افغانستان به دستور طالبان
- نامه استادان دانشگاههای افغانستان به سازمان ملل: طالبان میخواهند دانشگاهها را به مدارس دینی تبدیل کنند
افزایش ۲۵ درصدی ازدواج کودکان در دو سال اخیر
در دو سال اخیر، گزارشهای متعددی از افزایش چشمگیر ازدواج کودکان در افغانستان منتشر شده است. گزارشهای سازمان ملل نشان میدهد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، ازدواج کودکان به شدت رو به افزایش است.
بر اساس گزارش های یونیسف، شاخص میزان افزایش ازدواج کودکان در دو سال اخیر ۲۵ درصد افزایش یافته است. دخترانی که قبل از ۱۸ سالگی ازدواج میکنند ۲۸.۷ درصد و دخترانی کمتر از ۱۵ سال ۹.۶ درصد افزایش یافته است.
دیدهبان حقوق بشر (HRW) در تاریخ ۱۵ مارس ۲۰۲۵، پروندهای را مستند کرده است:
«در ولایت هلمند، مردی ۴۵ ساله سعی کرد با دختری ۶ ساله ازدواج کند. با وجود اعتراضات محلی و بازداشت موقت این مرد، دادگاه طالبان حکم نهایی را صادر کرد: او باید صبر کند تا دختر به ۹ سالگی برسد و سپس میتواند ازدواج کند. قاضی دادگاه در رأی خود نوشته بود: “این دختر در سن ۹ سالگی به بلوغ شرعی میرسد و سکوت او به منزله رضایت است.”»
بیشتر بخوانید:
تهیه و تنظیم: کیانا قاسم پور